Có nên sử dụng hộp lên dây cót đồng hồ tự động?

Đồng hồ tự động của bạn có một ưu điểm rõ rệt so với đồng hồ cơ lên dây cót thủ công: đó là bánh đà (roto). Bộ phận này giúp lên dây cót cho dây cót trong thùng cót một cách tự động nhờ chuyển động từ cổ tay của bạn, mà không cần chạm vào núm vặn.

“Nhược điểm” duy nhất là nếu bạn không đeo đồng hồ trong vài ngày, nó sẽ dừng lại giống như bất kỳ chiếc đồng hồ cơ nào.

Điều này rất đơn giản và mang tính nguyên lý. Khi bạn không đeo, bánh đà không chuyển động và vì thế bộ máy không được lên dây cót. Kết quả là đồng hồ ngừng hoạt động hoàn toàn. Vì vậy, đừng lo lắng, điều này hoàn toàn bình thường. Bạn chỉ cần lên dây cót bằng tay để khởi động lại đồng hồ vào ngày bạn muốn đeo nó trở lại.

Tuy nhiên, đôi khi những người sưu tầm lại thích đồng hồ tự động của họ luôn trong trạng thái hoạt động, đặc biệt là với những mẫu đồng hồ cao cấp có nhiều chức năng hiển thị. Vì thế, một số người sử dụng hộp xoay đồng hồ tự động, còn được gọi là thiết bị mô phỏng việc đeo đồng hồ.

Hoạt động của đồng hồ và sự hao mòn của dầu

Một chiếc đồng hồ tự động vận hành nhờ bộ máy gồm nhiều linh kiện khác nhau. Để bôi trơn và giúp đồng hồ hoạt động trơn tru, đồng thời giảm ma sát và hao mòn, mỗi bộ phận đều được tra dầu hoặc mỡ chuyên dụng. Lớp dầu này giúp bảo vệ chuyển động, nhưng không thể duy trì mãi mãi, đặc biệt là khi bạn không chăm sóc đồng hồ đúng cách.

Chỉ sau vài tuần, hiệu quả của lớp dầu trong bộ máy bắt đầu giảm dần. Hiệu suất bôi trơn thậm chí có thể giảm khoảng 10% chỉ trong một vài tuần, ngay cả khi đồng hồ vẫn được sử dụng.

Đúng vậy, đồng hồ sẽ bền hơn và kéo dài thời gian giữa các lần bảo dưỡng nếu được vận hành thường xuyên. Bởi vì dầu trong máy có xu hướng khô lại và dần dần bị đông đặc. Khi dầu bị đặc, khả năng bôi trơn sẽ kém đi, các linh kiện cọ xát nhiều hơn, mòn vật liệu và rút ngắn tuổi thọ của bộ máy.

Để chăm sóc đồng hồ, bạn nên lên cót thường xuyên và tốt hơn nữa là đeo nó đều đặn, để mọi bộ phận luôn vận hành. Nhờ đó, đồng hồ có thể hoạt động ổn định từ 5 đến 10 năm trước khi cần bảo dưỡng.

Các loại hộp xoay cho đồng hồ automatic

Trong đồng hồ cơ học, có nhiều biến thể khác nhau, chẳng hạn như đồng hồ automatic. Ngày nay, các bộ máy này có thể được lên cót bất kể chiều xoay của rotor. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng trong quá khứ. Đã từng tồn tại nhiều phiên bản khác nhau, như đồng hồ “bumper”, rotor chỉ lên cót theo một chiều duy nhất và nhiều kiểu khác nữa. Một số bộ máy đặc biệt như “Jaeger-LeCoultre Futurematic” cũng từng được sản xuất nhưng rất hiếm gặp. Trên mẫu đồng hồ này, rotor sẽ dừng lại và gắn chặt vào bộ máy khi đã lên cót đầy đủ.

Vì vậy, mỗi chiếc đồng hồ sẽ cần mức độ chú ý và điều chỉnh khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung các bộ máy automatic ngày nay vận hành theo nguyên lý tương tự nhau. Hãy tìm hiểu kỹ, đặc biệt nếu bạn sở hữu một chiếc đồng hồ cổ độc đáo, trước khi đặt nó vào hộp xoay lên cót.

Để đáp ứng nhu cầu lên cót và ngăn dầu bôi trơn bị khô, các nhà chế tác đã phát triển thiết bị mô phỏng chuyển động cổ tay, còn được gọi là hộp lên dây cót đồng hồ cơ.

Tùy theo cách sử dụng, bạn có thể cần một hộp xoay đơn giản hoặc phức tạp hơn. Tuy nhiên, đối với đa số đồng hồ automatic hiện nay, một hộp xoay cơ bản cũng đã đủ để vận hành tốt. Loại tốt nhất vẫn là những hộp xoay cho phép lựa chọn số vòng xoay trong ngày, giúp tránh xoay quá mức và có thời gian nghỉ để không tạo áp lực không cần thiết lên bộ máy đồng hồ.

Mức giá có thể từ khoảng vài triệu đến vài chục triệu. Các mẫu giá thấp thường không cho phép tùy chỉnh và hoạt động liên tục. Những hộp xoay này có thể phù hợp nếu bạn sử dụng đồng hồ thường xuyên và không để đồng hồ trong đó quá lâu.

Ở các mẫu cao cấp hơn, bạn sẽ có nhiều lựa chọn và thiết kế tinh vi hơn. Bạn có thể điều chỉnh số vòng xoay mỗi ngày, thời gian nghỉ, thậm chí đôi khi cả tốc độ xoay. Ngoài ra, một số sản phẩm còn được kiểm chứng và xác nhận bởi các tổ chức hoặc thương hiệu lớn, chẳng hạn như Rolex đối với hộp xoay “Kubik Box”.

Đối với việc lưu trữ đồng hồ trong thời gian dài, một bộ mô phỏng điều chỉnh có khả năng lên cót cho đồng hồ một đến hai lần mỗi tuần sẽ là lựa chọn hoàn hảo. Thiết bị này giúp đồng hồ được giữ trong trạng thái ổn định và ấm áp, và một chiếc hộp đóng kín sẽ phù hợp hơn để tránh bụi bẩn lọt vào.

Tất nhiên, những phụ kiện thú vị này còn có những phiên bản mang tính thẩm mỹ cao và hoàn toàn có thể trở thành vật trang trí đúng nghĩa. Khi đó, bạn có thể tự do lựa chọn kiểu dáng phù hợp với không gian sống của mình. Thêm vào đó, một số bộ mô phỏng còn được thiết kế dưới dạng két an toàn, giúp bảo vệ đồng hồ khỏi sự hao mòn, bụi bẩn...

Tuy nhiên, những lựa chọn này thường đi kèm với mức chi phí đáng kể vì loại két này có giá lên đến vài trăm triệu tùy theo số lượng vị trí lưu trữ mà bạn mong muốn như bốn, sáu, tám hoặc thậm chí mười hai chiếc đồng hồ.

Những thiết bị này thực sự hiệu quả nhưng chỉ khi được sử dụng với những chiếc đồng hồ được bảo dưỡng và chăm sóc đúng cách nhằm tránh gây hại cho bộ máy. Loại phụ kiện dành cho những người yêu đồng hồ này cho phép bạn thay đổi trải nghiệm và luân phiên sử dụng các mẫu đồng hồ tùy thích trong khi một số chiếc được nghỉ ngơi yên ổn trong bộ lên cót.

Các bộ mô phỏng lên cót là những thiết bị đầy cuốn hút và vượt xa khái niệm “món đồ công nghệ”. Chúng có giá trị sử dụng thực sự, giúp bảo vệ đồng hồ và đặc biệt là lớp dầu bôi trơn bên trong khỏi tình trạng xuống cấp. Tất nhiên, bạn cần có sự hiểu biết nhất định về chiếc đồng hồ của mình cũng như về bộ lên cót tự động để có thể kết hợp chúng một cách hoàn hảo.

Xem thêm

• Những điều cơ bản về việc bảo dưỡng đồng hồ cơ
• Bạn có nên bảo dưỡng đồng hồ thạch anh không?
• Các bước bảo dưỡng đồng hồ Longines đúng chuẩn