Những câu hỏi thường gặp về cách đeo đồng hồ

Biết cách đeo đồng hồ - cũng giống như việc biết mặc vest sao cho đúng, chọn cà vạt hay khuy măng-sét sao cho hợp, hoặc chuẩn bị hành lý cho một chuyến đi biển hay trekking lên núi. Đó là một dạng kỹ năng tưởng chừng như ai cũng có sẵn, nhưng với nhiều người mới bắt đầu quan tâm đến đồng hồ, nó lại đi kèm với không ít câu hỏi - những câu hỏi mà đôi khi người ta ngại không dám thốt ra, sợ bị đánh giá là “gà mờ”. Trong bài viết này, Duy Anh Watch tổng hợp một vài trong số những câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy - và cố gắng mang đến những câu trả lời dễ hiểu và hữu ích nhất.

FAQ VỀ CÁCH ĐEO ĐỒNG HỒ

Phần lớn người đeo đồng hồ sẽ đeo ở tay không thuận

Thông thường, phần lớn người đeo đồng hồ sẽ đeo ở tay không thuận, tức là tay mà bạn không dùng để viết, hay nói cách khác là tay yếu hơn và ít linh hoạt hơn một chút. Với phần lớn dân số thế giới, khoảng 85 đến 90% thì tay không thuận chính là tay trái. Việc đeo đồng hồ ở tay không thuận đơn giản là giúp bạn xem giờ dễ dàng hơn trong khi thực hiện các hoạt động thường ngày.

Hãy thử tưởng tượng bạn đang viết, vẽ bằng cùng một tay mà bạn phải thường xuyên lật cổ tay lên để xem giờ? Hoặc bạn đang cầm ly nước bằng tay phải, và lại phải cố xoay cổ tay ấy để xem đồng hồ, rất dễ lỡ tay làm đổ nước. Cũng vậy, việc lên dây cót hoặc chỉnh giờ bằng tay không thuận vốn kém linh hoạt hơn và cũng không dễ dàng chút nào. Vì thế, đeo đồng hồ bên tay trái là lựa chọn hợp lý nhất nếu xét về yếu tố thực tiễn.

Tuy nhiên, vẫn có những người thuận tay trái dù chiếm số lượng nhỏ, khoảng 10% dân số, nhưng vẫn là một nhóm người dùng đáng kể. Với những người “thuận tay trái bẩm sinh” này, đeo đồng hồ ở tay phải là lựa chọn hợp lý và tiện dụng hơn cả. Đáng tiếc là phần lớn đồng hồ đeo tay hiện nay đều được thiết kế dành cho người thuận tay phải, cụ thể là núm chỉnh giờ (crown) nằm bên phải vỏ đồng hồ, đôi khi còn kèm theo cả nút bấm bấm giờ (chronograph pushers) khiến cho lựa chọn dành cho người thuận tay trái trở nên khá hạn chế.

Một số thương hiệu đồng hồ đã để ý đến điều này và cho ra đời những mẫu thiết kế đặc biệt để phục vụ nhóm người dùng thiểu số này. Trong số đó có thể kể đến Rolex với mẫu GMT-Master II, Tudor với mẫu Pelagos LHD, và IWC với chiếc Big Pilot's Watch “Right Hander”.

Đeo đồng hồ ở mặt ngoài cổ tay là cách đeo phổ biến từ trước đến nay

Hầu hết vỏ đồng hồ, dây đeo và mặt số đều được thiết kế dựa trên kiểu đeo này. Tuy nhiên, một số người lại chọn cách “ngược đời” hơn: đeo đồng hồ sao cho mặt số nằm ở phía trong cổ tay, tức là bên dưới lòng bàn tay.

Cách đeo này tuy có vẻ khác biệt, nhưng những người ủng hộ lại đưa ra một số lý do khá thực tế: đeo như vậy sẽ giúp bảo vệ mặt kính đồng hồ tốt hơn trước các va đập bất ngờ, và hạn chế trầy xước ở phần vỏ. Nó cũng giúp đồng hồ tránh xa khỏi nguồn sáng gây chói, điều này đặc biệt hữu ích với quân nhân hoặc cảnh sát trong các tình huống cần ẩn mình. Một số người còn thấy cách đeo này mang lại cảm giác dễ chịu hơn khi tiếp xúc với da tay. Với bác sĩ hoặc y tá, đeo mặt số phía trong giúp họ dễ quan sát thời gian hơn trong khi thực hiện các thao tác như đo huyết áp. Còn với dân văn phòng, đặc biệt là trong những cuộc họp dài lê thê, cách đeo này giúp họ xem giờ một cách kín đáo, tránh gây chú ý.

Nếu bạn cảm thấy hứng thú với phong cách này, thì bạn đang "chung gu" với một nhân vật biểu tượng: Marlon Brando từng đeo chiếc Rolex GMT-Master theo cách này khi đóng phim Apocalypse Now.

Câu trả lời thì không hề đơn giản hay có một quy chuẩn duy nhất cho tất cả

Đây là một trong những câu hỏi đầu tiên mà những người mới bước vào thế giới đồng hồ thường tự hỏi mình. Và câu trả lời thì không hề đơn giản hay có một quy chuẩn duy nhất cho tất cả. Dù rằng vẫn có một vài tiêu chí thực tế bạn có thể tham khảo, nhưng cuối cùng, việc chọn kích thước đồng hồ phù hợp vẫn phụ thuộc vào cảm giác đeo và phong cách cá nhân. Có người cổ tay rất nhỏ nhưng lại thích đeo đồng hồ to bản, nổi bật và thu hút sự chú ý; ngược lại, có người với vóc dáng to lớn, cẳng tay dày nhưng lại thích đeo đồng hồ nhỏ nhắn, gọn gàng, vừa đủ để ẩn sau ống tay áo.

Tuy nhiên, dù có những ngoại lệ như vậy, phần lớn người chơi đồng hồ đều muốn có sự cân đối về mặt thẩm mỹ giữa kích thước cổ tay và kích thước đồng hồ. Điều đó có nghĩa là bạn nên nắm được chính xác cả số đo cổ tay lẫn kích thước mặt đồng hồ. Việc này đặc biệt quan trọng nếu bạn đặt mua đồng hồ online mà không có cơ hội đeo thử trực tiếp.

Để đo chu vi cổ tay, bạn chỉ cần dùng một thước dây mềm và quấn quanh cổ tay của mình. Còn nếu muốn đo đường kính mặt đồng hồ (trong trường hợp bạn không có sẵn thông số từ nhà sản xuất hoặc cửa hàng), bạn sẽ cần một thiết bị gọi là thước cặp (caliper), lý tưởng nhất là loại dùng hệ đơn vị mét vì đồng hồ thường được đo theo đơn vị milimet. Bạn chỉ cần nới lỏng phần kẹp của thước, sau đó kẹp nhẹ vào hai cạnh đối xứng của mặt đồng hồ (vị trí khoảng 2 giờ và 8 giờ, tránh phần núm chỉnh giờ) để có được số đo chính xác.

Từ hai thông số này, bạn có thể bắt đầu chọn lựa những mẫu đồng hồ phù hợp với kích thước cổ tay của mình. Dưới đây là một vài gợi ý mang tính tham khảo:

• Cổ tay khoảng 15,2 cm được xem là nhỏ, nên chọn đồng hồ có kích thước mặt từ 34mm đến 38mm.
• Cổ tay “trung bình” 17,8 – 19 cm - có thể đeo những mẫu lớn hơn, từ 39mm đến 42mm, thậm chí 43mm.
• Với cổ tay từ 20 cm, bạn có thể thoải mái chọn những mẫu có mặt lớn, thường được gọi là “oversized” — với kích thước 44mm, 46mm hoặc lớn hơn.

Đồng hồ bỏ túi chưa bao giờ hoàn toàn biến mất

Trước khi đồng hồ đeo tay ra đời vào đầu thế kỷ 20, đồng hồ bỏ túi chính là lựa chọn hàng đầu dành cho các quý ông muốn mang theo thời gian bên mình một cách lịch lãm và phong cách. Dù từ lâu đã bị lu mờ cả trên thị trường lẫn trong trái tim của nhiều nhà sưu tập bởi thế hệ hậu bối đeo tay tiện dụng hơn, đồng hồ bỏ túi chưa bao giờ hoàn toàn biến mất. Trong thế kỷ 21 này, việc đeo một chiếc đồng hồ trong túi áo vest hay túi quần thay vì trên cổ tay chắc chắn không phải là điều phổ biến. Nhưng với một số người đam mê đồng hồ, đây lại là một tuyên ngôn phong cách mang màu sắc hoài cổ, kết hợp ăn ý với những bộ trang phục táo bạo, khác biệt.

Là tàn dư của thời đại Victoria, đồng hồ bỏ túi cũng được giới yêu thích phong cách Steampunk đón nhận - một tiểu văn hoá mang đậm chất khoa học viễn tưởng kiểu “tương lai cổ điển”, gắn liền với hình ảnh của cuộc cách mạng công nghiệp thế kỷ 19.

Ngày nay, những mẫu đồng hồ bỏ túi mới từ các thương hiệu đồng hồ đeo tay danh tiếng xuất hiện rất hiếm hoi. Khi được tung ra, chúng thường đi kèm với một dịp kỷ niệm lịch sử nào đó, hoặc để trình diễn một cơ chế phức tạp đến mức không thể nhét nổi vào bộ vỏ của đồng hồ đeo tay. Vì thế, bạn sẽ rất hiếm khi bắt gặp chúng ngoài đời thực.

Có thể cân nhắc một số kiểu đồng hồ sau

Xu hướng có thể thay đổi theo thời gian, nhưng những kiểu dáng đồng hồ phổ biến nhất vẫn luôn giữ được một số yếu tố kỹ thuật và thẩm mỹ khá nhất quán, đặc biệt là các yếu tố liên quan đến kích thước. Chẳng hạn, một chiếc đồng hồ chronograph hay đồng hồ lặn mà quá nhỏ sẽ không đảm bảo được chức năng chính của nó là khả năng hiển thị rõ ràng. Ngược lại, một chiếc đồng hồ dress watch thanh lịch, mang phong cách cổ điển sẽ mất đi vẻ tinh tế nếu quá to so với cổ tay người đeo.

Đồng hồ dress watch – tức là những mẫu đồng hồ thường được đeo trong các dịp trang trọng, có thiết kế đơn giản và ít chức năng phức tạp - thường có đường kính nằm trong khoảng từ 36mm đến 41mm, trong đó 39mm được xem là kích thước lý tưởng cho cổ tay trung bình. Nhiều mẫu dress watch cao cấp có vỏ làm bằng kim loại quý như vàng - vừa có trọng lượng nặng, vừa dễ tạo cảm giác phô trương nếu quá to – nên kích thước nhỏ gọn, mỏng nhẹ luôn được ưa chuộng.

Đồng hồ lặn (dive watch), đúng như tên gọi, được thiết kế để hoạt động dưới nước, thậm chí ở độ sâu lớn, nên phải có khả năng chống nước vượt trội và dễ đọc trong điều kiện ánh sáng yếu dưới biển. Những mẫu đồng hồ lặn nổi tiếng thường có kích thước dao động từ 39mm đến 42mm (ví dụ: Rolex Submariner 40.5mm, Omega Seamaster 300 42mm).

Một số mẫu còn lớn hơn nữa. Do yêu cầu chống nước cao, vỏ đồng hồ lặn thường dày hơn đáng kể so với đồng hồ thông thường. Tuy vậy, hiện nay cũng có nhiều mẫu được thiết kế nhỏ gọn hơn, mang tính thời trang nhiều hơn là phục vụ lặn thực sự.

Đồng hồ dã chiến (field watch), vốn được lính sử dụng từ đầu thế kỷ 20, nổi bật với độ bền cao, mặt số đơn giản và kích thước nhỏ gọn. Lý do rất thực tế: đồng hồ càng nhẹ, càng nhỏ thì càng ít gây vướng víu cho người lính vốn đã mang nhiều thiết bị. Ngày nay, đồng hồ dã chiến có kích thước lớn hơn một chút so với các mẫu thời chiến, nhưng vẫn giữ được sự tinh giản, không hầm hố như đồng hồ lặn hay phi công.

Kích thước thường thấy từ 37mm đến 40mm, một vài mẫu cổ điển vẫn trung thành với kích thước nhỏ như 36mm (ví dụ: Rolex Explorer cổ điển). Bulova Hack Watch và Hamilton Khaki Field Mechanical (ảnh trên) đều có kích thước 38mm, được xem là kích thước "vừa đẹp".

Đồng hồ phi công (pilot’s watch), tương tự như đồng hồ lặn, cũng thường có kích thước lớn - tuy lý do hơi khác một chút. Thể loại này đề cao tính dễ đọc trong buồng lái tối thay vì dưới nước sâu.

Vỏ đồng hồ cũng có thể dày hơn để chứa lớp vỏ sắt mềm bên trong, nhằm bảo vệ bộ máy khỏi từ trường. Đồng hồ phi công có dải kích thước rất đa dạng, từ khoảng 38mm đến tận 46mm, như hai biểu tượng là IWC Big Pilot’s Watch và Breitling Navitimer. Tuy nhiên, hiện nay cả hai thương hiệu này cũng đã giới thiệu thêm nhiều phiên bản nhỏ gọn hơn để phù hợp với cổ tay hiện đại.

Phân biệt giữa Bracelet - dây kim loại & Strap - dây đeo đồng hồ

Cũng như hầu hết mọi thứ trong thế giới đồng hồ – và cả thời trang nói chung – ngày nay hầu như không còn những ranh giới cứng nhắc giữa "casual" và "sang trọng", hay giữa "thể thao" và "xa xỉ". Dù vậy, một trong những quyết định quan trọng nhất khi chọn mua đồng hồ chính là: dây đeo nên là dây da/dây cao su hay dây kim loại (bracelet)?

Dây đeo (strap) thường mang lại sự linh hoạt cao hơn dây kim loại, với sự đa dạng lớn về chất liệu, cách chế tác, hoàn thiện bề mặt, cũng như mục đích sử dụng ban đầu. Có loại dây tạo cảm giác lịch thiệp, sang trọng; có loại lại toát lên vẻ mạnh mẽ như quân đội hay năng động mang đậm chất thể thao.

Dây da cá sấu hoặc da cá mập thường gắn liền với hình ảnh của sự xa hoa, trong khi dây da bê (calfskin) mang tính casual hơn. Nếu là da bê dày dặn với đường chỉ khâu nổi bật, kiểu dáng này sẽ gợi nhớ đến những mẫu đồng hồ phi công cổ điển, và ngày nay vẫn được sử dụng nhiều trên các mẫu lấy cảm hứng từ hàng không.

Dây cao su - một chất liệu cực kỳ phổ biến hiện nay - sở hữu nhiều ưu điểm thực dụng hơn dây da: bền chắc, đàn hồi tốt (có thể uốn cong rồi trở lại hình dạng ban đầu), chịu được nước và nhiệt độ cao. Dây cao su bắt đầu trở nên phổ biến vào thập niên 1960, khi trào lưu lặn giải trí bùng nổ và nhu cầu về đồng hồ lặn chống nước tăng cao.

Dù ban đầu là lựa chọn thiên về tính thực dụng, dây cao su ngày nay đã xuất hiện trên cả những mẫu đồng hồ xa xỉ - điển hình là từ khi Hublot tiên phong kết hợp dây cao su với vỏ vàng vào những năm 1980. Nhìn chung, dây cao su thường là dấu hiệu cho thấy chiếc đồng hồ bạn đeo vừa phù hợp với thể thao, vừa giữ được nét nghiêm túc.

Dây kim loại (bracelet) thường mang lại cảm giác khỏe khoắn và năng động hơn. Tuy nhiên, không ít mẫu đồng hồ dùng dây kim loại lại được xếp vào nhóm đồng hồ xa xỉ – đặc biệt là những thiết kế có bracelet tích hợp liền mạch với vỏ như: Audemars Piguet Royal Oak, Patek Philippe Nautilus, hay Vacheron Constantin Overseas. Ngày nay, dây kim loại cũng đa dạng không kém dây da hay dây cao su – từ kiểu ba mắt xích (three-link Oyster) mang tính công cụ, vốn do Rolex khởi xướng; cho đến các thiết kế tinh tế như “hạt gạo” (beads of rice) mềm mại hay kiểu lưới Milanese linh hoạt.

Ngoài ra, bạn cũng có thể “nâng cấp” diện mạo dây kim loại bằng cách lựa chọn các phiên bản two-tone (hai tông màu), chẳng hạn như phối một dãy mắt xích bên trong bằng vàng, bao quanh bởi các mắt xích ngoài bằng thép – tạo nên vẻ ngoài sang trọng mà vẫn giữ được sự cá tính.

Chú ý đến sự hài hòa về phong cách và màu sắc

Cũng như bất kỳ món phụ kiện nào khác, việc chọn đồng hồ phù hợp với trang phục bạn đang mặc nên được cân nhắc một cách kỹ lưỡng, có gu và chú ý đến sự hài hòa về phong cách cũng như màu sắc. Ví dụ, một bộ vest trang trọng sẽ rất hợp với một chiếc đồng hồ dress watch tối giản, trong khi trang phục đi biển rực rỡ sắc màu lại trông tuyệt vời nhất khi kết hợp với một chiếc đồng hồ lặn có dây cao su tươi sáng.

Bạn có thể phối màu dây đồng hồ với màu thắt lưng và/hoặc giày, phối màu mặt số với một tông màu nổi bật trong áo sơ mi, áo vest hoặc cà vạt. Thậm chí, hãy để ý đến những chi tiết nhỏ như đồng bộ màu kim loại của vỏ đồng hồ với khóa thắt lưng, khuy măng-sét hay cúc áo vest. Một chiếc đồng hồ hoàn toàn có thể trở thành điểm nhấn táo bạo nếu bạn muốn, nhưng nhìn chung, đồng hồ thường phát huy hiệu quả tốt nhất khi là một phần của một tổng thể chỉn chu, được phối hợp khéo léo.

Tùy từng trường hợp và hoàn cảnh mà bạn nên đeo đồng hồ hay không!

Những tình huống và địa điểm mà trước đây giới yêu đồng hồ thường được khuyên nên “bỏ đồng hồ ở nhà” giờ đây đã giảm đi đáng kể, khi các chuẩn mực xã hội dần trở nên linh hoạt hơn và chính những chiếc đồng hồ cũng ngày càng thích nghi tốt hơn. Từng có thời, việc không đeo đồng hồ tại các sự kiện mang tính nghi lễ cao như tiệc “black tie” (trang phục tuxedo) là điều gần như bắt buộc, nhưng hiện nay đã có rất nhiều mẫu dress watch thanh lịch, tinh tế được xem là hoàn toàn phù hợp trong những dịp như vậy.

Trước kia, việc đeo đồng hồ khi bơi hay tắm là không thể được, nhưng với những cải tiến đáng kể về khả năng chống nước, cả ở phần vỏ lẫn dây đeo, giờ đây người dùng hoàn toàn có thể tự tin đeo đồng hồ xuống hồ bơi mà không lo hư hỏng.

Tất nhiên, vẫn còn một số môn thể thao có tính va chạm cao như bóng đá, bóng rổ hay khúc côn cầu, tốt hơn hết là nên tháo đồng hồ ra trước khi chơi để tránh hư hại. Tuy vậy, ngày càng có nhiều vận động viên chơi golf hay tennis vẫn đeo đồng hồ khi thi đấu, nhờ vào những cải tiến về khả năng chống sốc và độ bền tổng thể của đồng hồ hiện đại.

Đồng hồ ngày nay đã xuất hiện ở khắp mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh – tuy nhiên, vẫn có những quy tắc ứng xử nhất định cần lưu ý.

Xem thêm

• Top 10 mẫu đồng hồ Tissot nữ mới nhất 2025
• Đeo đồng hồ thế nào là vừa tay, nên đeo lỏng hay chặt
• Hướng dẫn đeo đồng hồ đúng cách dành cho người mới​​​​​​​
• Cách đeo đồng hồ dây kim loại chuẩn và phù hợp với phong cách
• Cách đeo đồng hồ dây da chuẩn phong cách: Bí quyết từ chuyên gia