Hệ thống chống sốc Incabloc là gì?

1. Incabloc là gì?

Incabloc là hệ thống chống sốc (shock absorber) tiên tiến, được thiết kế để bảo vệ trục bánh lắc (balance staff) và chân kính (jewels) trong bộ máy đồng hồ cơ khỏi các cú va đập, rung lắc hoặc rơi rớt.

Đây là một bộ phận siêu nhỏ, tinh xảo, thường được đặt tại hai đầu trục bánh xe cân bằng (balance wheel), hoạt động như "bộ giảm xóc" của xe hơi nhưng ở quy mô micro. Incabloc sử dụng lò xo đàn hồi hình đàn lyre (lyre spring) để hấp thụ và phân tán năng lượng, ngăn chặn hỏng hóc linh kiện dễ vỡ như chân kính ruby.

Không giống các hệ thống chống sốc thông thường, Incabloc là tiêu chuẩn vàng cho đồng hồ cơ Thụy Sĩ, đặc biệt với bộ thoát Swiss lever escapement – nơi nó trở thành yếu tố bắt buộc để đảm bảo độ chính xác và độ bền.

Hệ thống Incabloc được phát minh bởi kỹ sư Fritz Marti lần đầu tiên vào năm 1928. Cho đến năm 1934, sau nhiều cải tiến và bổ sung Fritz Marti cũng hoàn thiện và trình làng cơ chế chống sốc Incabloc đã được cấp bằng sáng chế. Và thời điểm ra mắt nó đã nhanh chóng được những người thợ đồng hồ trên toàn thế giới đón nhận do hiệu quả mà nó mang lại.

2. Hệ thống Incabloc ra đời như thế nào?

Lịch sử Incabloc là câu chuyện về sự đổi mới Thụy Sĩ, vượt qua khủng hoảng để trở thành tiêu chuẩn toàn cầu. Fritz Marti – kỹ sư tài ba – phát minh phiên bản đầu tiên năm 1928, lấy cảm hứng từ cơ chế Pare-chute cũ. Ông nhận bằng sáng chế Thụy Sĩ năm 1929, và đến năm 1931, cùng Georges Braunschweig thành lập Porte-Echappement Universel SA (sau đổi tên Portescap SA năm 1963).

Phiên bản hoàn chỉnh được cấp bằng sáng chế năm 1933-1934, ban đầu sử dụng hai đai đàn hồi, sau cải tiến thành lò xo lyre duy nhất. Chỉ 2 năm sau, đã sản xuất hơn 300.000 bộ, và đến những năm 1970, đạt đỉnh cao với hơn 500 triệu bộ – chiếm lĩnh thị trường đồng hồ cơ. Khủng hoảng thạch anh những năm 1980 khiến Portescap sụp đổ năm 1988, nhưng Eric Zutter mua lại và tái sinh Incabloc SA.

Năm 1992, Wilfred Zutter (con trai) tiếp quản, và đến 2003, ông mua toàn bộ công ty để phát triển thêm cơ chế chống sốc mới.Cập nhật 2025: Theo báo cáo từ Baselworld và Watches & Wonders, Incabloc vẫn dẫn đầu thị trường, với hơn 1 tỷ bộ được sản xuất tích lũy. Gia đình Zutter tiếp tục quản lý, tích hợp Incabloc vào các bộ máy hiện đại như ETA 2824-2 hay Sellita SW200-1, phù hợp xu hướng đồng hồ cơ hybrid (kết hợp cơ và smart features).

3. Cấu tạo và hoạt động của hệ thống chống sốc Incabloc

Incabloc không chỉ là một bộ phận mà là hệ thống hoàn chỉnh với 5 thành phần chính, làm từ vật liệu cao cấp như hợp kim Durnico (lò xo), ruby tổng hợp (chân kính) và đồng thau (khuôn):

• Block (Khung giữ): Hấp thụ áp lực ban đầu từ va đập.
• Bushing (Ống lót ổ trục): Bảo vệ trục khỏi mài mòn, giảm ma sát.
• Pierced Jewel (Chân kính có lỗ xuyên tâm): Làm từ ruby, cho phép lò xo hoạt động mượt mà.
• End Stone/Cap Stone (Chân kính mũ): Giảm ma sát tại đầu trục, tăng độ chính xác.
• Lyre Spring (Lò xo đàn hồi hình đàn lyre): Bộ phận cốt lõi, cho phép di chuyển linh hoạt và trở về vị trí gốc.

Cách hoạt động của Incabloc diễn ra qua 2 giai đoạn thông minh:

1. Giai đoạn hấp thụ lực: Khi đồng hồ chịu cú sốc (ví dụ rơi từ 1m với lực 5G), năng lượng truyền qua trục bánh lắc được khối đệm (block) hấp thụ ngay lập tức, ngăn lan tỏa đến linh kiện dễ vỡ.
2. Giai đoạn ổn định: Lò xo lyre cho phép chân kính dịch chuyển trong phạm vi an toàn (hướng tâm, trục hoặc chéo), sau đó đẩy về vị trí gốc. Kết hợp lớp phủ Epilame độc quyền và dầu bôi trơn, hệ thống giữ dầu tập trung, giảm ma sát và mài mòn.

So với các hệ thống khác, Incabloc vượt trội nhờ độ đàn hồi cao, dễ bảo trì và tích hợp tốt với bộ máy Thụy Sĩ. Bạn có thể nhận biết qua dòng chữ "Incabloc" hoặc "Shock Protected" trên mặt số/bộ máy, hoặc hình dạng lyre tại bánh cân bằng.