Đồng hồ bị nhiễm từ: Dấu hiệu, ảnh hưởng và cách khử từ tại nhà
Nội dung bài viết
- 1. Đồng hồ bị nhiễm từ là gì? Từ trường ảnh hưởng thế nào đến đồng hồ?
- 2. Những nguồn từ trường nào có thể làm đồng hồ bị nhiễm từ?
- 3. Khả năng chống từ của đồng hồ được xác định như thế nào?
- 4. Dấu hiệu đồng hồ bị nhiễm từ dễ nhận biết
- 5. Cách kiểm tra đồng hồ có bị nhiễm từ hay không
- 6. Cách khử từ đồng hồ an toàn và hiệu quả
- 7. Cách phòng tránh đồng hồ bị nhiễm từ
- 8. Khi nào nên mang đồng hồ đi kiểm tra?
- 9. Câu hỏi thường gặp về đồng hồ bị nhiễm từ
1. Đồng hồ bị nhiễm từ là gì? Từ trường ảnh hưởng thế nào đến đồng hồ?
Đồng hồ bị nhiễm từ là tình trạng từ trường tác động lên bộ máy, làm thay đổi độ chính xác hoặc khả năng vận hành. Đồng hồ cơ thường gặp vấn đề này, nhưng đồng hồ quartz có kim cũng có thể bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc với từ trường mạnh.
Trong đồng hồ cơ, dây tóc điều tiết dao động của bánh lắc. Khi bị nhiễm từ, các vòng dây có thể hút dính nhau, khiến đồng hồ chạy nhanh, chậm hoặc thậm chí dừng. Đây là một nguyên nhân khiến đồng hồ chạy nhanh hoặc chậm bất thường.
Với đồng hồ quartz có kim, từ trường mạnh có thể ảnh hưởng đến mô-tơ bước và làm kim chạy không bình thường. Đồng hồ quartz điện tử không dùng mô-tơ kim thường ít bị tác động trực tiếp theo cơ chế này hơn. Tuy nhiên, sai giờ không đồng nghĩa chắc chắn với nhiễm từ: pin yếu, va đập hoặc bộ máy cần bảo dưỡng cũng có thể là nguyên nhân.

Nhiều trường hợp có thể xử lý bằng thiết bị khử từ chuyên dụng. Nếu đồng hồ vẫn sai số sau đó, kỹ thuật viên cần kiểm tra các nguyên nhân khác.
2. Những nguồn từ trường nào có thể làm đồng hồ bị nhiễm từ?
Nguồn từ trường có trong nhiều thiết bị quen thuộc; mức ảnh hưởng phụ thuộc vào cường độ, khoảng cách và thời gian tiếp xúc.
- Điện thoại và máy tính bảng: loa, bao da có nam châm hoặc giá đỡ từ tính.
- Loa và tai nghe: nam châm bên trong loa hoặc hộp sạc tai nghe khi đặt quá gần.
- Thiết bị gia dụng: máy sấy tóc, dao cạo điện, thiết bị có mô-tơ và một số bộ phận của tủ lạnh.
- Đế sạc không dây và phụ kiện từ tính: nên tránh đặt đồng hồ trực tiếp lên đế sạc hoặc sát phụ kiện có nam châm.
- Nam châm mạnh: có trong một số dụng cụ, đồ chơi, túi xách hoặc thiết bị chuyên dụng.
Đặt đồng hồ gần điện thoại không đồng nghĩa chắc chắn sẽ nhiễm từ. Seiko khuyến nghị giữ khoảng cách trên 5 cm với sản phẩm có từ tính; với nam châm mạnh, hãy để xa hơn và làm theo hướng dẫn của hãng đồng hồ.
3. Khả năng chống từ của đồng hồ được xác định như thế nào?
Khả năng chống từ tùy thiết kế và thông số của từng mẫu. Công nghệ chống từ giúp tăng khả năng chịu ảnh hưởng, nhưng không khiến đồng hồ miễn nhiễm với mọi từ trường.
ISO 764:2020 quy định cách thử và yêu cầu đối với đồng hồ chống từ. Mức 4.800 A/m (xấp xỉ 60 gauss trong điều kiện tham chiếu) là mức cơ bản của tiêu chuẩn; một số mẫu chịu được mức cao hơn. Hãy kiểm tra thông số của sản phẩm cụ thể thay vì cho rằng mọi đồng hồ đều đạt mức này.
| Loại đồng hồ | Ảnh hưởng có thể gặp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đồng hồ cơ thông thường | Có thể sai số khi dây tóc hoặc chi tiết điều tiết chịu ảnh hưởng từ trường. | Tránh đặt sát nam châm; kiểm tra nếu đồng hồ đột ngột chạy nhanh hoặc chậm. |
| Đồng hồ quartz có kim | Từ trường mạnh có thể ảnh hưởng mô-tơ bước, khiến kim chạy bất thường hoặc dừng. | Kiểm tra cả pin và bộ máy, không mặc định nguyên nhân là nhiễm từ. |
| Đồng hồ quartz điện tử | Thường ít bị ảnh hưởng trực tiếp theo cơ chế của mô-tơ kim. | Vẫn cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất. |
| Đồng hồ chống từ chuyên dụng | Chịu từ tốt hơn trong giới hạn được công bố. | Kiểm tra thông số của đúng mẫu đồng hồ trước khi sử dụng trong môi trường đặc biệt. |
Khi chọn đồng hồ cơ hoặc đồng hồ quartz, hãy kiểm tra thông số chống từ của hãng. Độ chính xác còn chịu ảnh hưởng của mức năng lượng, nhiệt độ và tình trạng bảo dưỡng.
4. Dấu hiệu đồng hồ bị nhiễm từ dễ nhận biết
Dấu hiệu thường gặp là đồng hồ đột ngột chạy nhanh hoặc chậm hơn bình thường. Tuy nhiên, biểu hiện này chỉ gợi ý khả năng nhiễm từ, không xác nhận chắc chắn nguyên nhân.
- Đồng hồ cơ chạy nhanh bất thường: sai số tăng rõ rệt, nhất là sau khi đồng hồ ở gần nguồn từ trường.
- Đồng hồ chạy chậm hoặc dừng: có thể liên quan đến từ trường, nhưng cũng có thể do thiếu năng lượng, va đập hoặc lỗi cơ học.
- Đồng hồ quartz có kim hoạt động bất thường: kim đứng hoặc không vận hành đúng sau khi tiếp xúc với nam châm mạnh.
- Sai số kéo dài sau khi rời nguồn từ: đồng hồ cơ có thể tiếp tục bị ảnh hưởng ngay cả khi không còn ở gần thiết bị tạo từ trường.
Để kiểm tra sơ bộ, chỉnh giờ theo nguồn tin cậy, theo dõi khoảng 24 giờ rồi so sánh với mức sai số do hãng công bố cho mẫu đồng hồ đó.

Sai giờ cũng có thể do pin yếu, thiếu năng lượng, va đập hoặc đến kỳ bảo dưỡng. Nếu đồng hồ từng rơi hoặc va chạm, hãy nhờ kỹ thuật viên kiểm tra.
5. Cách kiểm tra đồng hồ có bị nhiễm từ hay không
Cách đáng tin cậy nhất là đo sai số và kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng. Tại nhà, bạn chỉ nên quan sát ban đầu, không tự tháo đồng hồ.
- Đưa đồng hồ ra xa nguồn từ: tránh loa, nam châm, đế sạc và phụ kiện từ tính.
- Ghi lại sai số: chỉnh giờ chuẩn, theo dõi khoảng 24 giờ và ghi mức nhanh hoặc chậm.
- Kiểm tra khả năng khác: với đồng hồ quartz, cân nhắc tình trạng pin; với đồng hồ cơ, bảo đảm đồng hồ có đủ năng lượng theo hướng dẫn sử dụng.
- Nhờ kiểm tra chuyên môn: nếu đồng hồ vẫn bất thường, kỹ thuật viên có thể đo sai số, kiểm tra từ tính và xác định có cần khử từ hay không.
La bàn hoặc ứng dụng điện thoại không thể xác nhận nhiễm từ một cách đáng tin cậy cho mọi loại đồng hồ và không thay thế thiết bị kiểm tra chuyên dụng.
6. Cách khử từ đồng hồ an toàn và hiệu quả
Cách khử từ đồng hồ phù hợp nhất là dùng thiết bị chuyên dụng đúng quy trình. Nếu không có thiết bị và kiến thức kỹ thuật, hãy mang đồng hồ đến cơ sở sửa chữa uy tín.
Quy trình xử lý thường gồm:
- Kỹ thuật viên kiểm tra tình trạng đồng hồ và đo sai số ban đầu.
- Nếu xác định có dấu hiệu nhiễm từ, đồng hồ được xử lý bằng thiết bị khử từ phù hợp.
- Sau khi khử từ, kỹ thuật viên đo lại độ chính xác và kiểm tra khả năng vận hành.
- Nếu sai số vẫn còn, cần kiểm tra thêm pin, dây tóc, mô-tơ hoặc các chi tiết khác tùy loại máy.
Không đặt đồng hồ lên nam châm, tự mở nắp, làm nóng hoặc gõ mạnh vào đồng hồ. Những cách này không khử từ an toàn và có thể gây hư hỏng.

Tham khảo dịch vụ sửa chữa đồng hồ để được kiểm tra phù hợp. Khử từ không thay thế việc sửa chữa nếu linh kiện đã hư hỏng.
7. Cách phòng tránh đồng hồ bị nhiễm từ
Bạn vẫn có thể dùng thiết bị điện tử, nhưng nên tránh để đồng hồ tiếp xúc sát và lâu với nguồn từ mạnh.
- Không đặt đồng hồ trực tiếp lên loa, đế sạc không dây hoặc phụ kiện có nam châm.
- Khi tháo đồng hồ, để ở vị trí riêng, cách xa thiết bị điện tử và đồ vật có từ tính.
- Tránh để đồng hồ áp sát bao da điện thoại, túi xách hoặc giá đỡ có nam châm trong thời gian dài.
- Nếu làm việc trong môi trường có từ trường mạnh, chọn đồng hồ có mức chống từ phù hợp với điều kiện công việc.
- Bảo dưỡng đúng lịch và kiểm tra khi thấy độ chính xác thay đổi bất thường.
Một số hãng dùng vật liệu kháng từ hoặc cấu trúc bảo vệ bộ máy. Khả năng chống từ khác nhau theo mẫu, vì vậy hãy xem thông số kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào thương hiệu hoặc giá bán.
8. Khi nào nên mang đồng hồ đi kiểm tra?
Hãy mang đồng hồ đi kiểm tra nếu sai số tăng rõ rệt, kim ngừng hoạt động hoặc đồng hồ không chạy chính xác trở lại sau khi tránh nguồn từ trường. Cũng nên kiểm tra sau khi đồng hồ bị rơi, va đập, vào nước hoặc lâu chưa bảo dưỡng.
Sai giờ không phải lúc nào cũng do nhiễm từ: đồng hồ cơ có thể gặp vấn đề ở dây tóc hoặc bộ thoát, trong khi đồng hồ quartz có thể hết pin hay lỗi mô-tơ. Với đồng hồ Thụy Sỹ hoặc mẫu giá trị cao, hãy chọn cơ sở có thiết bị phù hợp và mô tả rõ dấu hiệu đã thấy.
9. Câu hỏi thường gặp về đồng hồ bị nhiễm từ
Đồng hồ bị nhiễm từ có tự hết khi đặt xa nam châm không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Đồng hồ cơ có thể vẫn giữ từ tính sau khi đã rời nguồn. Nếu sai số tiếp diễn, hãy mang đồng hồ đi kiểm tra.
Điện thoại có làm đồng hồ bị nhiễm từ không?
Có thể, do loa hoặc phụ kiện có nam châm. Nguy cơ tùy thiết bị và khoảng cách, vì vậy tránh để đồng hồ áp sát điện thoại hay bao da nam châm lâu dài.
Đồng hồ quartz có bị nhiễm từ không?
Có thể. Đồng hồ quartz có kim dùng mô-tơ bước nên có thể bị ảnh hưởng bởi từ trường mạnh; loại điện tử không dùng mô-tơ kim thường ít chịu tác động trực tiếp hơn.
Có thể tự khử từ đồng hồ tại nhà không?
Chỉ nên làm khi có thiết bị khử từ chuyên dụng và biết cách sử dụng. Nếu không, hãy nhờ kỹ thuật viên. Không dùng nam châm thường hoặc tự mở nắp đồng hồ.
Khử từ xong đồng hồ có hết chạy sai giờ không?
Có thể, nếu từ tính là nguyên nhân chính. Nếu vẫn sai giờ, cần kiểm tra pin, mức năng lượng, dây tóc, mô-tơ hoặc lỗi cơ học khác.
Tham khảo kỹ thuật: Tiêu chuẩn ISO 764:2020 về đồng hồ chống từ và hướng dẫn của Seiko về ảnh hưởng của từ trường đến đồng hồ. Khả năng chống từ và khuyến nghị xử lý có thể khác nhau theo từng mẫu đồng hồ.
Xem thêm:
- Đồng hồ Omega Seamaster Co-Axial Chronometer có gì đặc biệt?
- Theo dòng lịch sử về khả năng chống từ tính của đồng hồ cơ học
- Anti Magnetic là gì - Top các mẫu đồng hồ kháng từ năm 2025 và cách chọn mua
- Đồng hồ nhiễm từ: Dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách khử từ chuẩn chuyên gia