6 loại chuyển động phổ biến trong đồng hồ hiện nay
Nội dung bài viết
- Chuyển động phổ biến trong đồng hồ là gì?
- 1. Bộ chuyển động cơ học lên dây cót bằng tay (Manual)
- 2. Bộ chuyển động Automatic tự động
- 3. Bộ chuyển động Kinetic – kết hợp chuyển động và Quartz
- 4. Bộ chuyển động Quartz – thạch anh
- 5. Bộ chuyển động Solar – sử dụng năng lượng ánh sáng
- 6. Chronometer và Chronograph: không phải hai loại bộ máy riêng
- Nên chọn bộ chuyển động nào cho đồng hồ đeo tay?
- FAQ: Câu hỏi thường gặp về chuyển động phổ biến trong đồng hồ
Về nền tảng, đồng hồ hiện đại chủ yếu xoay quanh hai nhóm lớn: bộ máy cơ học và bộ máy thạch anh (Quartz). Từ đó phát triển thành Manual, Automatic, Kinetic và Solar. Ngoài ra, Chronometer và Chronograph cũng thường xuất hiện trong thông số sản phẩm nhưng không phải hai loại movement độc lập. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt từng khái niệm một cách dễ hiểu.
Chuyển động phổ biến trong đồng hồ là gì?
Bộ máy đồng hồ quyết định cách một chiếc đồng hồ tạo và kiểm soát năng lượng. Chỉ cần nắm được ba câu hỏi – “năng lượng đến từ đâu?”, “được điều tiết bằng cách nào?” và “có cần thao tác thường xuyên không?” – bạn đã có thể phân biệt phần lớn các loại movement trên thị trường.
| Loại | Nguồn năng lượng | Đặc trưng |
|---|---|---|
| Manual | Dây cót lên bằng tay | Cơ khí truyền thống |
| Automatic | Chuyển động cổ tay | Rotor tự lên dây cót |
| Kinetic | Chuyển động cổ tay | Tạo điện năng cho hệ thống Quartz |
| Quartz | Pin | Tinh thể thạch anh điều tiết thời gian |
| Solar | Ánh sáng | Nạp năng lượng cho pin sạc |
| Chronometer / Chronograph | Không phải nguồn năng lượng riêng | Tiêu chuẩn độ chính xác / chức năng bấm giờ |
Như vậy, không phải thuật ngữ nào xuất hiện trong tên đồng hồ cũng mô tả một bộ máy. Đây là điểm quan trọng cần nhớ trước khi so sánh các mẫu đồng hồ với nhau.
1. Bộ chuyển động cơ học lên dây cót bằng tay (Manual)
Manual là bộ máy cơ học không dùng pin và cần người đeo lên dây cót bằng tay để tích trữ năng lượng. Khi xoay núm vặn, dây cót chính mainspring được nạp năng lượng. Năng lượng này được truyền qua hệ thống bánh răng đến bộ thoát và bánh lắc, từ đó kiểm soát tốc độ hoạt động của đồng hồ.
Đây là cấu trúc mang tính truyền thống cao và vẫn được duy trì trên nhiều mẫu đồng hồ cơ, đặc biệt là đồng hồ dress watch hoặc các sản phẩm đề cao nghệ thuật chế tác. Người đeo có thể cảm nhận rõ tính cơ khí qua thao tác lên dây và quan sát bộ máy nếu đồng hồ sở hữu mặt lưng trong suốt.
Độ chính xác của Manual phụ thuộc vào calibre, mức độ hoàn thiện và điều chỉnh, tình trạng dầu bôi trơn, vị trí đặt đồng hồ, nhiệt độ và điều kiện sử dụng. Vì vậy, đồng hồ cơ cần được đánh giá theo thông số của từng bộ máy thay vì áp dụng một mức sai số chung cho tất cả.
Một ví dụ nổi bật trong thế giới cơ khí cao cấp là đồng hồ Tourbillon. Cơ chế này được phát triển để hạn chế ảnh hưởng của trọng lực lên bộ điều tiết, đồng thời ngày nay còn thể hiện trình độ chế tác của nhà sản xuất.
Ưu điểm:
- Không cần pin.
- Giá trị cơ khí và trải nghiệm sử dụng cao.
- Có thể sử dụng lâu dài khi bảo dưỡng đúng cách.
Hạn chế:
- Phải lên dây cót định kỳ.
- Độ chính xác thường thấp hơn Quartz.
- Cần chăm sóc và bảo dưỡng phù hợp.
Đồng hồ nam Hamilton American ClassicH38429710
HAND WINDING|40mm
2. Bộ chuyển động Automatic tự động
Automatic là bộ máy cơ có khả năng tự lên dây cót nhờ rotor chuyển động theo cử động của cổ tay. Khi người đeo di chuyển tay, rotor dao động và truyền lực vào cơ cấu lên dây, giúp nạp năng lượng cho dây cót.
Automatic vì thế vẫn là đồng hồ cơ, chỉ khác Manual ở phương thức nạp năng lượng. Nhiều calibre hiện đại còn hỗ trợ lên dây thủ công bằng núm vặn, nhưng khả năng này phụ thuộc từng bộ máy.
Một thông số quan trọng là power reserve – thời gian trữ cót. Khi được nạp đủ năng lượng, đồng hồ có thể tiếp tục hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định ngay cả khi không đeo. Thời gian này thay đổi theo calibre, vì vậy người mua nên kiểm tra thông số chính xác của mẫu đồng hồ đang quan tâm.
Automatic được ưa chuộng bởi sự cân bằng giữa kỹ nghệ cơ khí và tính tiện dụng. Nếu đeo thường xuyên, người dùng không phải lên dây hằng ngày như Manual. Tuy nhiên, nếu để lâu không đeo đến khi hết cót, đồng hồ có thể dừng và cần cài đặt lại thời gian trước khi sử dụng.
Ưu điểm:
- Tự lên dây khi được đeo và chuyển động.
- Không dùng pin thông thường.
- Mang lại trải nghiệm cơ khí đặc trưng.
Hạn chế:
- Có thể dừng khi để lâu không đeo.
- Độ chính xác phụ thuộc từng calibre và điều kiện sử dụng.
- Cần bảo dưỡng định kỳ.
1 hình
Hamilton Khaki Field Mechanical H69449961 (H69.449.961)
3. Bộ chuyển động Kinetic – kết hợp chuyển động và Quartz
Kinetic là công nghệ sử dụng chuyển động của người đeo để tạo điện năng, sau đó lưu trữ năng lượng và cung cấp cho hệ thống điều tiết Quartz. Đây là điểm khiến Kinetic khác Automatic dù cả hai đều tận dụng chuyển động cổ tay.
Ở Automatic, rotor dùng năng lượng chuyển động để lên dây cót cơ học. Ở Kinetic, chuyển động được biến đổi thành điện năng. Bộ điều tiết sau đó dựa trên Quartz nên hướng tới độ chính xác và tính tiện dụng cao hơn so với đồng hồ cơ truyền thống.
Một ưu điểm khác là Kinetic không phụ thuộc vào pin dùng một lần theo cách của Quartz truyền thống. Tuy vậy, bộ phận lưu trữ năng lượng vẫn có tuổi thọ hữu hạn và hiệu suất có thể giảm sau thời gian dài sử dụng.
Ưu điểm:
- Tạo năng lượng từ chuyển động của người đeo.
- Kết hợp tính tiện dụng của Quartz với cơ chế nạp năng lượng từ chuyển động.
- Giảm nhu cầu thay pin thường xuyên.
Hạn chế:
- Ít phổ biến hơn Automatic và Quartz.
- Bộ phận lưu trữ năng lượng vẫn cần được kiểm tra khi xuống cấp.
4. Bộ chuyển động Quartz – thạch anh
Quartz là bộ máy sử dụng dao động ổn định của tinh thể thạch anh để làm cơ sở đo thời gian. Mạch điện tử xử lý tín hiệu từ tinh thể Quartz và điều khiển động cơ bước để truyền chuyển động đến các kim.
Seiko đã đưa Quartz Astron ra thị trường vào năm 1969, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử đồng hồ đeo tay. Công nghệ Quartz sau đó nhanh chóng trở thành nền tảng phổ biến nhờ khả năng giữ giờ tốt, cấu tạo gọn và thao tác sử dụng đơn giản.
So với đồng hồ cơ, Quartz có ít bộ phận cơ khí chuyển động hơn và không dùng dây cót làm nguồn năng lượng chính. Pin cần được thay theo chu kỳ phù hợp với từng calibre. Các mẫu có nhiều chức năng như Chronograph, lịch hoặc đèn thường có mức tiêu thụ năng lượng khác với Quartz ba kim cơ bản.
Không phải mọi đồng hồ Quartz đều có cùng độ chính xác. Bộ máy, chất lượng linh kiện, nhiệt độ và công nghệ điều khiển đều ảnh hưởng đến kết quả thực tế. Một số đồng hồ Quartz cao cấp còn có cơ chế bù nhiệt hoặc đồng bộ thời gian để đạt mức chính xác cao hơn đáng kể.
Ưu điểm:
- Độ chính xác cao.
- Dễ sử dụng và ít phải thao tác.
- Có nhiều mức giá và kiểu dáng.
Hạn chế:
- Cần thay pin hoặc xử lý nguồn năng lượng theo định kỳ.
- Ít mang lại trải nghiệm cơ khí như Manual và Automatic.
2 hình
Tissot Gentleman T127.410.16.051.01 (T1274101605101)
5. Bộ chuyển động Solar – sử dụng năng lượng ánh sáng
Solar là hệ thống dùng ánh sáng để tạo và tích trữ điện năng cho đồng hồ, thường kết hợp với nền tảng Quartz. Tế bào quang điện được bố trí dưới mặt số hoặc trong cấu trúc mặt số, hấp thụ ánh sáng và chuyển đổi thành điện năng để nạp vào bộ phận lưu trữ.
Một ưu điểm dễ nhận thấy là người dùng không phải thay pin thường xuyên như đồng hồ Quartz dùng pin thông thường. Đồng hồ Solar có thể khai thác ánh sáng tự nhiên và, tùy công nghệ, cả ánh sáng nhân tạo; tốc độ nạp phụ thuộc cường độ và loại ánh sáng cũng như từng bộ máy.
Tuy nhiên, Solar không đồng nghĩa với “vĩnh viễn không cần bảo dưỡng”. Pin sạc hoặc bộ phận lưu trữ năng lượng vẫn có tuổi thọ và hiệu suất có thể suy giảm theo thời gian. Vì vậy, khi chọn đồng hồ Solar, nên kiểm tra thông số về thời gian hoạt động khi không có ánh sáng và hướng dẫn bảo quản của nhà sản xuất.
Seiko, Citizen và Casio đều có nhiều dòng đồng hồ sử dụng công nghệ năng lượng ánh sáng, từ đồng hồ thường ngày đến đồng hồ thể thao và dòng chuyên dụng.
Ưu điểm:
- Hạn chế nhu cầu thay pin thường xuyên.
- Có thể nạp năng lượng từ ánh sáng.
- Thường kết hợp độ chính xác của Quartz.
Hạn chế:
- Bộ phận lưu trữ năng lượng vẫn có tuổi thọ hữu hạn.
- Hiệu quả nạp phụ thuộc điều kiện ánh sáng.
1 hình
6. Chronometer và Chronograph: không phải hai loại bộ máy riêng
Chronometer và Chronograph thường bị nhầm với movement, nhưng chúng mô tả hai khía cạnh hoàn toàn khác. Chronometer liên quan đến tiêu chuẩn kiểm định độ chính xác; Chronograph là chức năng bấm giờ.
Chronometer là gì?
Chronometer là thuật ngữ dùng cho đồng hồ hoặc bộ máy đáp ứng một tiêu chuẩn kiểm định nhất định về độ chính xác. Một chiếc đồng hồ Automatic hoàn toàn có thể vừa là Automatic vừa đạt chứng nhận Chronometer. Vì vậy, “Chronometer” không phải một cơ chế tạo năng lượng mới.
Khi xem thông tin sản phẩm, người mua nên tìm hiểu đồng hồ được kiểm định theo tiêu chuẩn nào và cơ quan nào cấp chứng nhận. Điều này có giá trị hơn việc chỉ nhìn thấy chữ “Chronometer” trong tên sản phẩm.
Chronograph là gì?
Chronograph là chức năng đo một khoảng thời gian đã trôi qua. Đồng hồ Chronograph thường có các nút bấm bên cạnh vỏ và một hoặc nhiều mặt số phụ để hiển thị số phút, giờ hoặc giây được đo. Chức năng này có thể xuất hiện trên cả đồng hồ cơ và Quartz.
Cách ghi nhớ: Movement cho biết đồng hồ hoạt động bằng cơ chế nào; Chronometer cho biết mức độ kiểm định độ chính xác; Chronograph cho biết đồng hồ có chức năng bấm giờ.
Một số mẫu đồng hồ Chronometer
HotĐồng hồ nam Mido BaroncelliM027.408.11.041.00
Automatic COSC|40mm
Special EditionĐồng hồ nam Mido MultifortM038.431.36.051.00
Automatic COSC|42mmMột số mẫu đồng hồ Chronograph
Special EditionĐồng hồ nam Maurice Lacroix PontosPT1038-DLB00-330-6
Quartz Solar|42mm
Đồng hồ nam Longines MasterL2.773.4.92.0
Automatic Chronog|42mm
Đồng hồ nam Longines MasterL2.773.4.71.2
Automatic Chronog|42mm
Nên chọn bộ chuyển động nào cho đồng hồ đeo tay?
Không có một bộ máy tốt nhất cho tất cả người dùng; lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng và trải nghiệm bạn mong muốn.
| Nhu cầu | Nên tìm hiểu | Điểm đáng chú ý |
|---|---|---|
| Ưu tiên chính xác, đơn giản | Quartz | Dễ sử dụng, ít thao tác |
| Muốn hạn chế thay pin | Solar | Nạp năng lượng từ ánh sáng |
| Thích đồng hồ cơ nhưng tiện dụng | Automatic | Rotor tự lên dây |
| Yêu thích cơ khí truyền thống | Manual | Trực tiếp lên dây cót |
| Muốn tận dụng chuyển động để tạo điện | Kinetic | Kết hợp tạo năng lượng và Quartz |
| Cần đo khoảng thời gian | Chronograph | Chức năng bấm giờ |
Đừng đánh đồng “máy cơ phức tạp” với “chính xác hơn”. Giá trị của Manual và Automatic nằm nhiều ở kỹ nghệ cơ khí, kết cấu calibre và trải nghiệm sử dụng; Quartz nổi bật về khả năng giữ giờ và sự tiện lợi; Solar và Kinetic giải quyết bài toán năng lượng theo những cách khác.
Khi mua đồng hồ, bạn nên kiểm tra ít nhất 5 thông tin: loại movement, calibre, nguồn năng lượng, thời gian trữ năng lượng và độ chính xác được nhà sản xuất công bố. Sau đó mới xem xét đến thiết kế mặt số, chất liệu vỏ, dây đeo và các tính năng bổ sung.
Hiểu bộ máy chính là hiểu “trái tim” của chiếc đồng hồ. Khi nắm rõ sự khác nhau giữa Manual, Automatic, Kinetic, Quartz, Solar, Chronometer và Chronograph, bạn sẽ dễ đọc thông số sản phẩm, so sánh đúng bản chất và chọn được chiếc đồng hồ phù hợp với thói quen sử dụng của mình.
3 hình
Đồng hồ Nam Longines Legend Diver L3.774.4.90.2 (L37744902)
FAQ: Câu hỏi thường gặp về chuyển động phổ biến trong đồng hồ
1. Chuyển động phổ biến trong đồng hồ gồm những loại nào?
Những loại thường gặp gồm Manual, Automatic, Quartz, Kinetic và Solar. Chronometer và Chronograph cũng rất phổ biến trong thông số đồng hồ nhưng là thuật ngữ về tiêu chuẩn độ chính xác hoặc chức năng, không phải hai loại movement độc lập.
2. Automatic có tốt hơn Quartz không?
Không có câu trả lời chung cho mọi người. Automatic phù hợp với người thích đồng hồ cơ và trải nghiệm cơ khí; Quartz phù hợp với người ưu tiên độ chính xác, sự đơn giản và ít thao tác chăm sóc.
3. Kinetic khác Automatic như thế nào?
Automatic dùng chuyển động để lên dây cót cơ học, còn Kinetic dùng chuyển động để tạo điện năng cho hệ thống Quartz. Vì vậy, cả hai tận dụng chuyển động cổ tay nhưng cách lưu trữ và sử dụng năng lượng hoàn toàn khác nhau.
4. Đồng hồ Solar có phải thay pin không?
Solar sử dụng bộ phận lưu trữ năng lượng có thể sạc lại nên thường không cần thay pin thường xuyên như Quartz truyền thống. Tuy nhiên, bộ phận lưu trữ vẫn có tuổi thọ và có thể cần kiểm tra hoặc thay thế sau thời gian dài sử dụng.
5. Chronometer có phải một loại bộ máy không?
Không. Chronometer liên quan đến tiêu chuẩn kiểm định độ chính xác, còn bộ máy là cơ chế vận hành. Một chiếc Automatic có thể đồng thời đạt chứng nhận Chronometer; trong khi Chronograph là chức năng bấm giờ.
Xem thêm:
- 8 thương hiệu đồng hồ Nhật Bản tốt nhất năm 2023
- Tìm hiểu về đồng hồ Kinetic và cách thức hoạt động của chúng
- Đồng hồ Nhật Bản và những thương hiệu nổi tiếng trong ngành
- 4 thương hiệu sản xuất đồng hồ cơ được biết đến nhiều nhất ở Nhật Bản
- Đồng hồ Kinetic là loại đồng hồ gì? Cách hoạt động và so sánh bộ máy đồng hồ
