Tourbillon là gì? Lịch sử và những chiếc đồng hồ Tourbillon hiện đại

Tóm Tắt Nhanh Dành Cho Người Chơi Đồng Hồ

1. Cơ Chế Lồng Xoay Tourbillon Là Gì?

Tourbillon (tiếng Pháp nghĩa là "lốc xoáy") là một cơ chế cơ khí phức tạp trong đồng hồ cơ, được phát minh vào năm 1795 bởi nghệ nhân Abraham-Louis Breguet. Chức năng chính của nó là triệt tiêu lực hấp dẫn của Trái Đất lên bộ thoát và bánh lắc, từ đó giúp đồng hồ chạy chính xác hơn.

Tourbillon là một bộ máy cơ học siêu phức tạp, trong đó toàn bộ cụm bộ thoát (Escapement) bao gồm bánh xe cân bằng, lò xo tóc và ngựa được đặt vào trong một chiếc lồng (Cage) nhỏ quay liên tục xung quanh chính trục của nó. Tốc độ xoay phổ biến nhất là 1 vòng / 60 giây, giúp nó kiêm luôn vai trò của một chiếc kim giây. Mục đích duy nhất của chiếc lồng xoay này là ép bộ thoát phải liên tục thay đổi vị trí. Nhờ đó, lực hút của Trái Đất sẽ tác động đều lên mọi điểm của bánh xe cân bằng, tự triệt tiêu các sai số do trọng lực gây ra và giúp cỗ máy đạt độ chuẩn xác hoàn hảo nhất.

2. Lịch sử ra đời và phát triển của đồng hồ Tourbillon

Tourbillon được phát minh bởi thợ chế tác đồng hồ Abraham Louis Breguet (1747 – 1823) vào năm 1795, nhưng cho đến ngày 26 tháng 1 năm 1801 thì mới được cấp bằng sáng chế. Bánh lắc lò xo chỉ hoạt động được chính xác khi trục của nó thẳng đứng và không đổi. Để tránh việc trọng lực làm thay đổi phương của trục này, ông đã phát minh ra lồng Tourbillon với cơ chế quay tròn, nó sẽ giúp cho bánh lắc lò xo luôn ở một phương. Từ đó, nó đảm bảo tính ổn định cho tần số dao động của đồng hồ nên làm nên độ chính xác cao hơn.

Từ khi được cấp bằng sáng chế cho đến những năm 1960, trung bình chỉ có 4 chiếc đồng hồ Tourbillon được sản xuất mỗi năm. Cho đến nay, khi công nghệ đã phát triển hơn thì số lượng những chiếc đồng hồ được sản xuất mỗi năm là khoảng 20 – 30 chiếc. Tourbillon được tạo ra từ 40 đến 90 chi tiết nhỏ hơn mà thành, cho đến khi ghép lại thì Tourbillon chỉ có trọng lượng trong khoảng từ 0.2 – 0.6g.

Đây cũng chính là lí do giải thích vì sao những mẫu đồng hồ Tourbillon lại đắt đỏ. Các chuyển động nhịp nhàng, cuốn hút của Tourbillon luôn là điểm thu hút đối với người nhìn. Chính vì thế, những mẫu đồng hồ Tourbillon thường được thiết kế Open Heart hoặc Skeleton để có thể phô diễn hết vẻ đẹp của công nghệ này.

3. Chức năng và cơ chế hoạt động của Tourbillon trong đồng hồ

3.1. Bộ phận Tourbillon trong bộ máy đồng hồ cơ có 2 chức năng chính:

• Chống lại trọng lực: Trọng lực tác động lên các bộ phận của đồng hồ, đặc biệt là bánh xe cân bằng, gây ra sai số về thời gian. Tourbillon bằng cách xoay liên tục, trung hòa tác động này, giúp đồng hồ chính xác hơn.
• Tăng cường độ bền: Việc xoay liên tục giúp phân tán lực tác động đều lên các bộ phận, kéo dài tuổi thọ của đồng hồ.

Ngoài ra với độ khó về chế tạo không phải hãng nào cũng có thể làm được, Tourbillon còn là thước đo, là biểu tượng cho tay nghề và đẳng cấp của các hãng sản xuất, Tourbillon còn có thêm chức năng "mềm" là:

• Thể hiện đẳng cấp: Tourbillon là biểu tượng của sự tinh xảo và phức tạp trong chế tác đồng hồ, chỉ xuất hiện trên những mẫu đồng hồ cao cấp.  Do đó các mẫu đồng hồ Tourbillon luôn có giá trị rất cao, thể hiện đẳng cấp của người tạo ra nó cũng như người sở hữu nó.

Dù có mức giá thành không hề nhỏ nhưng Tourbillon luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho nhưng nghệ nhân chế tác đồng hồ. Các thương hiệu đồng hồ cao cấp thường giới thiệu các mẫu đồng hồ Tourbillon với phiên bản giới hạn cùng thiết kế đặc biệt. Những thiết kế này khiến cho người yêu đồng hồ luôn trầm trồ mỗi khi đồng hồ hoạt động và luôn phải thừa nhận đồng hồ Tourbillon như đỉnh cao nghệ thuật của đồng hồ cơ.

3.2. Cơ chế hoạt động của Tourbillon trong đồng hồ cơ:

Tourbillon bao gồm một lồng xoay chứa bánh xe cân bằng và bộ thoát. Lồng này được kết nối với bộ máy đồng hồ và quay liên tục với tốc độ nhất định. Khi đồng hồ hoạt động, lồng xoay sẽ mang theo các bộ phận bên trong quay một vòng hoàn chỉnh, giúp trung hòa tác động của trọng lực.

4. Bài Toán Năng Lượng Và Sự Chống Đỡ Vật Lý

Việc chế tạo một lồng xoay Tourbillon đòi hỏi kỹ thuật vi cơ học tàn khốc. Cả một chiếc lồng chứa hàng chục linh kiện thường chỉ nặng chưa tới 0.3 gram để đảm bảo không làm sụt giảm năng lượng (Power Reserve) của bộ máy chính.

Bên cạnh việc hóa giải lực hút Trái Đất, các kỹ sư Thụy Sĩ còn phải đối mặt với bài toán kiểm soát năng lượng vô cùng khốc liệt khi họ quyết định tích hợp lồng xoay Tourbillon cùng với chuyển động siêu tốc của kim giây điên (Flying Seconds) trên cùng một mặt số. Hệ thống cấu trúc "cót kép" và vật liệu siêu nhẹ (như Titanium hay Silicon) là giải pháp bắt buộc để cỗ máy không bị chết yểu.

5. Phân Loại 03 Biến Thể Tourbillon Đỉnh Cao Nhất

Kể từ phát minh của Breguet, giới chế tác đã không ngừng đẩy giới hạn của Tourbillon lên những tầm cao mới:

6. Giá Trị Sưu Tầm Của Nghệ Thuật Cơ Khí Kỷ Lục

Sự mê hoặc thị giác của Tourbillon hiếm khi đứng độc lập trong các bộ sưu tập giới hạn. Để đẩy giá trị của cỗ máy lên mức kỷ lục hàng triệu đô, các nghệ nhân thường kết hợp vũ điệu triệt tiêu trọng lực này cùng trải nghiệm thính giác đỉnh cao của tính năng báo giờ bằng âm thanh Minute Repeater.

Thậm chí, chế tạo một lồng xoay Tourbillon nguyên bản vốn đã tiêu tốn hàng trăm giờ làm việc dưới kính hiển vi. Khi lồng xoay này đóng vai trò là "trái tim" cung cấp nhịp đập chuẩn xác để nuôi dưỡng "bộ não" siêu việt của cơ chế Lịch vạn niên (Perpetual Calendar), cỗ máy thời gian đó sẽ lập tức trở thành một di sản truyền đời thực thụ.

7. Top 10 mẫu đồng hồ tourbillon gây ấn tượng nhất

Breguet Classique Double Tourbillon 5345 Quai de l’Horloge

Ra mắt năm 2020, phiên bản trang trí tinh xảo của Breguet Classique Double Tourbillon được xem là lời tri ân trực tiếp nhất dành cho người sáng lập Abraham-Louis Breguet và xưởng chế tác tại Paris – nơi ông tạo nên những kiệt tác đầu tiên.

Jaeger-LeCoultre Master Ultra-Thin Tourbillon Moon

Jaeger-LeCoultre vốn nổi tiếng với khả năng kết hợp tinh vi nhiều cơ chế phức tạp ngay từ khi thành lập, và trong thế kỷ 21, hãng đã tiên phong tạo nên những bộ máy tourbillon vô cùng ấn tượng.

Thế nhưng, phải đến năm 2020, thương hiệu này mới lần đầu tiên ra mắt một chiếc đồng hồ vừa có tourbillon vừa có lịch tuần trăng. Sự thiếu sót mang tính “lịch sử” ấy đã được khắc phục với sự xuất hiện của Master Ultra-Thin Tourbillon Moon.

Arnold & Son UTTE

Arnold & Son, một thương hiệu đồng hồ Thụy Sĩ danh giá thuộc phân khúc haute horlogerie, được đặt tên theo bậc thầy chế tác người Anh John Arnold, vốn đã quá quen thuộc với những sáng tạo tourbillon độc đáo. Năm 2013, thương hiệu này – nay thuộc sở hữu của Citizen Group – từng nắm giữ kỷ lục thế giới về đồng hồ tourbillon mỏng nhất.

Mẫu Arnold & Son UTTE sở hữu bộ máy flying tourbillon mỏng đến khó tin chỉ 2,97mm được đặt trong vỏ kim loại quý có đường kính 42mm nhưng độ dày chỉ vỏn vẹn 8,3mm. Bộ máy lên cót tay Caliber A&S200 không chỉ tạo nên sự ấn tượng khi lồng tourbillon nhô hẳn lên khỏi độ dày 2,97mm và trở thành điểm nhấn ngay trên mặt số, mà còn mang lại dự trữ năng lượng lên tới 90 giờ nhờ hai hộp cót.

A. Lange & Söhne Cabaret Tourbillon

Năm 2008, A. Lange & Söhne ra mắt Cabaret Tourbillon, chiếc đồng hồ đầu tiên có chức năng dừng kim giây (stop-seconds) trên tourbillon. Bộ máy Caliber L042.1 cho phép dừng dao động bánh lắc trong lồng tourbillon chính xác đến từng giây bằng cách kéo núm chỉnh, nhờ cơ chế đòn bẩy và lò xo chữ V đặc biệt.

Khi trả núm về vị trí, bánh lắc khởi động lại ngay tức thì, đảm bảo độ chính xác cao. Đến năm 2021, Lange tái xuất mẫu này trong bộ sưu tập thủ công Handwerkskunst, với vỏ bạch kim hình chữ nhật và mặt số vàng trắng chạm khắc họa tiết tinh xảo, giới hạn số lượng.

Omega De Ville Central Tourbillon Numbered Edition

Omega đã tôn vinh một phần lịch sử ít người biết đến của mình khi trở thành một trong những thương hiệu chế tác đồng hồ đeo tay tourbillon đầu tiên vào năm 1947 bằng một cột mốc hiện đại: chiếc đồng hồ tourbillon lên cót tay đầu tiên đạt chứng nhận Master Chronometer nội bộ của Omega.

Vacheron Constantin Patrimony Traditionnelle 14-Day Tourbillon

Vacheron Constantin Patrimony Traditionnelle 14-Day Tourbillon (2013) – một kiệt tác hiếm có trong thế giới đồng hồ. Không chỉ sở hữu tourbillon, mẫu này còn gây choáng ngợp với dự trữ năng lượng 14 ngày, nhờ bốn hộp cót vận hành song song.

Grand Seiko Kodo Constant Force Tourbillon

Năm 2020, Grand Seiko của Nhật Bản đã giới thiệu T0 Constant-Force Tourbillon – một bộ máy ý tưởng kết hợp tourbillon và cơ chế hồi lực không đổi trên cùng một trục, lần đầu tiên xuất hiện trong thế giới chế tác đồng hồ. Hai năm sau, Grand Seiko đã đưa bộ máy mang tính cách mạng này vào thực tế với chiếc Kodo (tiếng Nhật nghĩa là “nhịp tim”).

H. Moser & Cie. Pioneer Cylindrical Tourbillon Skeleton

Năm 2020, thương hiệu độc lập cá tính H. Moser & Cie. đã bắt tay cùng MB&F để tạo nên một mẫu đồng hồ đặc biệt với cơ chế tourbillon hình trụ, xoắn như chiếc nút vặn, lấy cảm hứng từ bộ máy chronometer thế kỷ 18.

Đến năm 2022, ý tưởng đó được hiện thực hóa trong mẫu Pioneer Cylindrical Tourbillon Skeleton, khi tourbillon trụ được tích hợp vào bộ máy skeleton để mang lại hiệu ứng thị giác sống động nhất.

F.P. Journe Tourbillon Souverain Vertical

Bậc thầy chế tác đồng hồ Pháp Francois-Paul Journe đã xây dựng thương hiệu độc lập của mình dựa trên nền tảng từ mẫu Tourbillon Souverain, nguyên mẫu ông tạo ra vào năm 1999.

Đây là chiếc đồng hồ tiên phong, trở thành đồng hồ đeo tay sản xuất hàng loạt đầu tiên sở hữu cả tourbillon và remontoir d’égalité - một cơ chế truyền lực không đổi từ dây cót đến bộ thoát, giúp loại bỏ tình trạng đồng hồ chạy kém chính xác khi dây cót dần yếu đi.

Audemars Piguet Royal Oak Concept Black Panther Flying Tourbillon

Hướng tới cột mốc 50 năm kỷ niệm bộ sưu tập huyền thoại Royal Oak vào năm 2022, Audemars Piguet đã bắt tay với “ông lớn” ngành giải trí Marvel để cho ra đời một loạt đồng hồ cao cấp đặc biệt. Chiếc đầu tiên trong series này là một phiên bản độc bản bằng vàng trắng.

8. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Đồng Hồ Tourbillon

• Đồng hồ Tourbillon có thực sự chính xác hơn đồng hồ cơ thường không?

Trong thời đại của đồng hồ bỏ túi, câu trả lời là CÓ. Tuy nhiên, đối với đồng hồ đeo tay hiện đại (vốn luôn di chuyển đa chiều trên tay người dùng), tác dụng triệt tiêu trọng lực của Tourbillon không còn tạo ra sự chênh lệch quá lớn so với các bộ máy chuẩn Chronometer. Ngày nay, giá trị của Tourbillon nằm ở tính nghệ thuật phô diễn và đẳng cấp chế tác.

• Tại sao đồng hồ Tourbillon lại đắt đến vậy?

Một cụm lồng Tourbillon chứa từ 40 đến hơn 90 chi tiết cực nhỏ, nhưng tổng trọng lượng chưa bằng một chiếc lông chim. Việc lắp ráp, căn chỉnh độ cân bằng và bôi trơn hệ thống này đòi hỏi bàn tay của những Master Watchmaker (Nghệ nhân bậc thầy) ròng rã suốt hàng tháng trời. Máy móc CNC không thể thay thế con người ở công đoạn thẩm định độ mượt mà của lồng xoay.

• Đồng hồ Tourbillon có dễ bị hỏng khi va đập không?

Rất dễ hỏng. Vì lồng xoay Tourbillon là một kết cấu vi cơ học cực kỳ tinh vi và mỏng manh, nó rất nhạy cảm với các cú sốc vật lý (như làm rơi hoặc đánh golf, chơi tennis). Nếu trục xoay bị gãy, chi phí sửa chữa thay thế tại Thụy Sĩ có thể tương đương với việc mua một chiếc xe hơi hạng sang.

Trải Nghiệm Đỉnh Cao Chế Tác Tại Đồng Hồ Duy Anh

Dù được mệnh danh là vũ điệu cơ học triệt tiêu trọng lực, Tourbillon thường hiếm khi đứng một mình trong giới đồng hồ xa xỉ. Để thực sự phô diễn quyền lực và kỹ thuật luyện kim thượng thừa, các nhà chế tác Thụy Sĩ luôn tìm cách nhồi nhét lồng xoay này vào hệ sinh thái tính năng siêu phức tạp (Grand Complication), sánh vai cùng những cơ chế điên rồ không kém như Điểm chuông hay Bấm giờ kép.

Trải nghiệm chuyển động của cơ khí là một đặc quyền của phái mạnh. Bên cạnh lồng xoay Tourbillon, những cỗ máy Open-Heart (Lộ tim) hay Skeleton (Lộ khung xương) cũng mang đến sự thỏa mãn thị giác tuyệt vời.

Đồng hồ nam Maurice Lacroix AikonAI6098-SS002-090-1

Automatic|44mm

Giá: 220.500.000₫

Giá KM:198.450.000₫

-10%

Đồng hồ nam Maurice Lacroix AikonAI6008-SS002-030-1

Automatic|42mm

Giá: 108.675.000₫

Giá KM:97.807.500₫

-10%

Đồng hồ nam Seiko PresageSSA461J1

Automatic|39.5mm

Giá: 23.800.000₫

Giá KM:21.420.000₫

-10%

Đồng hồ nam Maurice Lacroix AikonAI6088-SS002-030-1

Automatic|44mm

Giá: 220.500.000₫

Giá KM:198.450.000₫

-10%

Đồng hồ nam Mido MultifortM038.662.11.060.00

Automatic|43mm

Giá: 75.940.000₫

Giá KM:68.346.000₫

-10%

Tự hào là đại lý ủy quyền chính thức, Đồng hồ Duy Anh trân trọng kính mời quý khách hàng đến hệ thống 5 showroom tại Hà Nội và TP.HCM để tự tay trải nghiệm và cảm nhận trọn vẹn sự tinh xảo trong từng nhịp đập của các cỗ máy thời gian đẳng cấp này!

Nguồn: https://vi.wikipedia.org/wiki/Tourbillon

Xem thêm

• 10 thương hiệu đồng hồ Pháp truyền thống tốt nhất

• Sự Thật Về Đồng Hồ Tourbillon: Lợi Ích Thực Tế Và Lý Do Giá Trị Tăng Theo Cấp Số Nhân