8 đồng hồ Automaton phô diễn vẻ đẹp lãng mạn nhất của nghệ thuật cơ khí

Đồng hồ Automaton là gì?

Trong thế giới chế tác đồng hồ cao cấp Haute Horlogerie, đồng hồ Automaton vươn tầm vượt khỏi khái niệm của một thiết bị đếm nhịp thời gian thông thường để trở thành những kiệt tác nghệ thuật biết cử động. Bằng việc làm chủ nghệ thuật vi cơ khí siêu phức tạp, các bậc thầy chế tác đã thổi hồn vào mặt số, biến những chi tiết kim loại tĩnh lặng thành các hoạt cảnh vô cùng sống động như cánh chim vỗ, dòng thác chảy hay những vũ công say sưa trong điệu nhạc. Đó là một màn trình diễn thị giác ngoạn mục, nơi kỹ thuật chế tác chính xác tuyệt đối hòa quyện cùng trí tưởng tượng lãng mạn vô tận. Đòi hỏi hàng ngàn giờ hoàn thiện thủ công cùng sự am hiểu tinh tường về cấu trúc bộ máy, đồng hồ Automaton luôn được xem là báu vật danh giá bậc nhất, biến mỗi cỗ máy trên cổ tay thành một di sản vi cơ khí vô giá và là khao khát tối thượng của giới mộ điệu.

Đồng hồ Automaton mà chúng ta đề cập trong bài này sẽ không dịch ra tiếng Việt để tránh nhầm lẫn cốt lõi với đồng hồ Automatic. Điều này sẽ gây nhầm lẫn tai hại với đồng hồ Automatic (cơ chế bộ máy tự lên cót). Automaton không phải là cách đồng hồ lấy năng lượng, mà là một tính năng phức tạp (complication) mang tính trình diễn. Việc giữ nguyên từ Automaton tôn trọng tính nguyên bản của lịch sử cơ khí, giúp diễn đạt chính xác độ phức tạp của cỗ máy mà không làm suy giảm ngôn từ thương hiệu.

Kể từ khi con người biết chế tác các hình khối không gian ba chiều, chúng ta đã luôn khao khát thổi hồn chuyển động vào chúng. Các ghi chép lịch sử về cơ cấu Automaton nhân tạo đã xuất hiện từ hàng ngàn năm trước tại Ai Cập cổ đại và được phát triển trên toàn thế giới dưới dạng các biểu tượng tôn giáo, công cụ cũng như đồ chơi. Ngành kỹ thuật cơ khí đã đạt đến đỉnh cao rực rỡ vào thời Trung cổ, đặc biệt là trong Thời kỳ Hoàng kim của Hồi giáo với những bậc thầy như Al Jazari. Ông đã thiết kế nên những cỗ đồng hồ đồ sộ và tinh xảo tích hợp vô số cơ cấu Automaton chuyển động liên hoàn.

Giờ đây chúng ta đã bước vào kỷ nguyên mà bạn hoàn toàn có thể chiêm ngưỡng những kỳ quan đó ngay trên cổ tay để trải nghiệm trọn vẹn cảm giác kinh ngạc giống như tổ tiên chúng ta từng trải qua, tất nhiên là với điều kiện bạn có đủ khả năng tài chính. Không có cỗ máy nào trong danh sách này đi kèm mức giá dễ tiếp cận. Thế nhưng bản thân điều đó cũng chính là một phần sức hút của đồng hồ Automaton bởi chúng đại diện cho sự xa hoa tột đỉnh, mang đậm nét hoài cổ và là một thú chơi vô cùng kén người thưởng thức.

8 mẫu đồng hồ Automaton tuyệt đẹp

Andersen Genève x Konstantin Chaykin Joker Automaton

Ngay cả phiên bản Konstantin Chaykin Joker tiêu chuẩn cũng đã mang một nét sống động đầy tính hoạt họa, nhưng việc thay thế các kim chỉ giờ bằng đôi mắt và lịch tuần trăng bằng một chiếc lưỡi vẫn chưa đủ để được coi là một tuyệt tác Automaton. Vì vậy, thương hiệu Andersen Genève đã bước vào cuộc chơi để cùng tạo nên một phiên bản hợp tác giới hạn đầy chất ngẫu hứng của nghệ thuật chế tác đồng hồ cao cấp.

Trên mặt số vẫn là nụ cười Joker mang tính biểu tượng của Chaykin, trong khi mặt đáy lại mở ra một góc nhìn đầy dí dỏm về bức họa nổi tiếng Những chú chó chơi Poker của họa sĩ Cassius Marcellus Coolidge. Một chú chó vẫn được giữ lại, nhưng những nhân vật khác đã được thay thế bằng nét vẽ nguệch ngoạc phác họa hình ảnh Joker, Penguin và Poison Ivy. Chỉ cần nhấn nút, ván bài poker của họ sẽ lập tức chuyển động sống động. Đây đồng thời cũng là chiếc đồng hồ Automaton có mức giá dễ tiếp cận nhất hiện nay với khoảng cách khá xa so với phần còn lại của thế giới đồng hồ xa xỉ.

Van Cleef & Arpels Bal des Amoureux

Cỗ máy Van Cleef & Arpels Bal des Amoureux được ra mắt tại triển lãm Watches and Wonders 2025 mang dáng dấp của một chương tiếp theo từ tuyệt tác Pont des Amoureux vốn tập trung vào hình ảnh đôi tình nhân hội ngộ trên cây cầu tại Paris. Lần này, bạn sẽ không cần phải chờ đợi họ tìm thấy nhau. Hai nhân vật được chế tác từ vàng trắng 18k luôn gắn kết trong một điệu nhảy không rời, chuyển động trôi chảy qua ngày và đêm để rồi một lần nữa trao nhau nụ hôn vào đúng khoảnh khắc giữa trưa hoặc nửa đêm. Cơ chế kim nhảy ngược retrograde chỉ báo giờ và phút phía trên bầu trời đêm giúp người đeo dễ dàng theo dõi thời gian mà không bị phân tâm bởi hoạt cảnh rực rỡ bên dưới. Nút bấm tích hợp cũng cho phép bạn kích hoạt màn trình diễn khiêu vũ bất cứ khi nào bạn muốn chiêm ngưỡng.

Jaquet Droz The Rolling Stones Automaton

Thật khó để làm ngơ trước phiên bản hợp tác giới hạn cùng một trong những ban nhạc rock vĩ đại nhất mọi thời đại. Có một điều gì đó vô cùng siêu thực khi kết hợp kỹ nghệ chế tác đồng hồ truyền thống hàng thế kỷ với tinh thần rock and roll cuồng nhiệt và phóng khoáng. Vậy mà sự kết hợp ấy lại thành công rực rỡ. Kế thừa từ bộ sưu tập Only Watch ban đầu, cỗ máy The Rolling Stones Automaton được sản xuất giới hạn chỉ 23 chiếc độc bản, mỗi chiếc đều được tùy chỉnh theo đơn đặt hàng dựa trên những album, áp phích, chuyến lưu diễn yêu thích của người mua hoặc bất cứ yếu tố cá nhân hóa nào khác. Những chi tiết cố định duy nhất bao gồm một sân khấu mô phỏng với các nhạc cụ thu nhỏ của ban nhạc được tái hiện tinh xảo đến từng vi xích, một vành đĩa xoay mang những rãnh rập khuôn như đĩa than vinyl và biểu tượng chiếc lưỡi trứ danh lướt vòng quanh chỉ bằng một nút bấm.

Chanel J12 Automaton Caliber 6

Dù là một trong những thương hiệu danh giá nhất thế giới thời trang, Chanel lại hiếm khi nhận được hào quang xứng đáng cho năng lực chế tác đồng hồ của mình. Dòng J12 thực sự là một biểu tượng đích thực và những tuyệt tác như Automaton Caliber 6 chính là minh chứng cho thấy Chanel không hề khoan nhượng trong cuộc cách mạng đưa vật liệu gốm ceramic lên ngôi vương. Bộ máy in house Caliber 6 được bảo vệ trong lớp vỏ gốm ceramic đen phủ mạ kẽm vô cùng hiện đại, kết hợp cùng nắp đáy bằng vàng trắng 18k. Kích hoạt nút bấm sẽ đánh thức hình ảnh của chính quý bà Coco Chanel trên mặt số, tái hiện cảnh bà đang vung chiếc kéo về phía một ma nơ canh không ngừng rung lắc. Hiệu ứng đơn sắc của mặt số cùng lớp vỏ đen nạm kim cương trắng rực rỡ tạo nên một tổng thể đầy choáng ngợp, đồng thời khẳng định dấu ấn độc tôn của cỗ máy này giữa một danh sách rực rỡ sắc màu của các đối thủ cùng phân khúc.

Jacob & Co. Bugatti Tourbillon Black Titanium

Mối quan hệ giữa Jacob & Co. và Bugatti được rèn giũa thông qua chiếc đồng hồ Automaton tái hiện lại trọn vẹn khối động cơ W16 huyền thoại, do đó việc tiếp nối cái bắt tay hợp tác này bằng một cỗ máy tôn vinh hậu duệ của dòng Chiron là Bugatti Tourbillon hoàn toàn là một bước đi hợp lý. Một sự trùng hợp thú vị là Concepto, một trong những nhà cung cấp bộ máy chính cho Jacob & Co., cũng sẽ là đơn vị chế tác cụm đồng hồ cơ học trên bảng điều khiển của mẫu siêu xe này. Và đó chính xác cũng là tinh thần cốt lõi mà tuyệt tác thời gian này muốn truyền tải. Mặt số phô diễn một cơ cấu Automaton mô phỏng khối động cơ V16 Cosworth, sánh đôi cùng cơ chế Tourbillon bay có tốc độ luân chuyển 30 giây cực nhanh, bộ hiển thị thời gian kim nhảy ngược retrograde và kim báo năng lượng dự trữ. Lớp vỏ của 150 chiếc thuộc phiên bản giới hạn đầu tiên được chế tác từ chất liệu titanium siêu nhẹ phủ mạ DLC đen tuyền, và đi kèm một mức giá thấp đến bất ngờ nếu xét theo lăng kính của giới siêu xa xỉ.

Louis Vuitton Tambour Fiery Heart Automata

Bước chuyển mình của Louis Vuitton tiến vào thế giới chế tác đồng hồ siêu phức tạp đã bắt đầu ngay cả trước khi thương hiệu này dọn dẹp hoàn toàn các dòng sản phẩm ở phân khúc thấp hơn, tất cả là nhờ vào sự tài hoa xuất chúng của xưởng chế tác La Fabrique du Temps. Phong cách thiết kế này có thể không dành cho số đông, nhưng cỗ máy Tambour Fiery Heart Automata thực sự là một màn phô diễn huy hoàng của kỹ thuật chế tác nghệ thuật bậc thầy hòa quyện cùng những hàm ý lãng mạn mang âm hưởng cổ điển. Hoa hồng tất nhiên phải có gai, và cả hai chi tiết này đều sẽ chuyển động vô cùng sống động ngay khi cơ cấu Automaton được kích hoạt thông qua nút bấm. Điểm nhấn còn nằm ở trái tim rực lửa đỏ thắm, từ từ hé mở để lộ thông điệp vô cùng ấn tượng. Cỗ máy LFT 325 thực chất là một phiên bản được tinh chỉnh lại từ dòng calibre LV 525 vốn từng giúp Louis Vuitton giành giải thưởng Audacity Prize tại lễ trao giải GPHG năm 2021, tuy nhiên việc tinh chỉnh không đồng nghĩa với sự đơn điệu. Bộ máy vẫn sở hữu tổng cộng 325 chi tiết cấu thành, vận hành tới bảy hoạt cảnh uyển chuyển cùng mức năng lượng dự trữ lên đến 65 giờ và tần số dao động 4Hz.

Jaquet Droz Bird Repeater Alpine View

Chim chóc và đồng hồ đã có mối liên hệ mật thiết không thể tách rời trong suốt hàng ngàn năm qua. Thậm chí nhà bác học Archimedes cũng từng tự tay thiết kế một chiếc đồng hồ cuckoo. Nhà sáng lập Pierre Jaquet Droz là một nghệ nhân chế tác đồng hồ lỗi lạc vào giữa những năm 1700, và ông lừng danh với các tuyệt tác Automaton, đặc biệt là hình ảnh những chú chim hót. Trong suốt hơn một thập kỷ kể từ ngày ra mắt, bộ sưu tập Jaquet Droz Bird Repeater luôn ngự trị ở vị thế đỉnh cao của ý tưởng này dưới hình hài của một chiếc đồng hồ đeo tay. Ngay khi những thanh âm ngân vang của cơ chế điểm chuông báo phút Minute Repeater cất lên, bạn sẽ được chiêm ngưỡng khoảnh khắc chào đời của một chú chim non ngay tại tổ ấm. Chú chim nhỏ mổ vỏ trứng chui ra trong vòng vây của bầy anh em, cùng lúc đó chim bố cúi xuống mớm mồi, trong khi chim mẹ đầy kiêu hãnh dang rộng đôi cánh che chở. Phiên bản mới nhất mang tên Alpine View, được ôm trọn trong lớp vỏ vàng trắng 18k với phần càng nối dây chạm khắc thủ công tinh xảo, làm nổi bật mặt số xà cừ được vẽ tay tuyệt đẹp khắc họa rừng cây thường xanh, mặt hồ êm ả và những đỉnh núi phủ tuyết trắng xóa.

Mr Jones The Indefatigable Sphinx

Cần làm rõ rằng The Indefatigable Sphinx của thương hiệu Mr Jones không sở hữu bất kỳ đặc tính Automaton thuần túy nào để được xếp vào danh sách này theo các tiêu chuẩn thông thường. Tuy nhiên, đồng hồ Automaton từng là đặc quyền dành riêng cho giới hoàng gia quý tộc, và các phiên bản đeo tay ngày nay cũng không hề rẻ hơn. Nếu bạn đang khao khát những nét chấm phá vui nhộn của một mặt số sinh động mà không phải chi trả một số tiền ngang ngửa giá trị của một khối bất động sản, Mr Jones chính là một điểm khởi đầu hoàn hảo. The Indefatigable Sphinx sử dụng một chuỗi các biểu tượng bí ẩn thay thế cho phần đầu của nhân sư, và bạn hoàn toàn có thể tự mình khám phá ra cách đọc bộ hiển thị giờ độc đáo này. Bên cạnh đó, kim phút và kim giây vẫn vận hành theo tiêu chuẩn cơ bản. Cỗ máy được trang bị bộ chuyển động tự động SW200 phiên bản 1 tích hợp module kim nhảy giờ, mang đến một bộ máy chất lượng cao đáng kinh ngạc.

Xem thêm

• Cách đánh giá bộ máy đồng hồ: 8 tiêu chí người chơi cần biết
• Longines và Frederique Constant: Chọn danh tiếng hay giá trị chế tác?