Hoài niệm về 10 chiếc đồng hồ thập niên 90

Thập niên cuối của thế kỷ 20, là một giai đoạn chuyển giao. Sự ra đời của internet đánh dấu việc chúng ta sắp bước vào hành trình khám phá thế giới số, dù khá chậm rãi... Dù một số người có thể nói rằng thập niên 90 là một "thảm họa thời gian", nhưng những sự chuyển đổi này cũng lan sang ngành công nghiệp đồng hồ. Cuộc cạnh tranh giữa đồng hồ quartz (chạy bằng pin) và đồng hồ cơ khí dần trở nên cân bằng hơn bao giờ hết, đồng thời sự trân trọng và niềm đam mê với đồng hồ cơ khí bắt đầu được khơi dậy trở lại. Thập niên 90 chứng kiến sự ra đời của một số mẫu đồng hồ mà ngày nay chúng ta coi là quan trọng nhất, đồng thời mở đường cho những xu hướng vẫn đang phát triển mạnh mẽ cho đến bây giờ.

10 kiệt tác đồng hồ thập niên 90

1. Seiko SKX007

Đồng hồ lặn Seiko có một lịch sử lâu đời với đặc điểm dễ tiếp cận, giá rẻ và đáng tin cậy. Kể từ khi mẫu 6217 ra mắt vào năm 1965, Seiko đã duy trì truyền thống sản xuất những chiếc đồng hồ công cụ chống nước, và truyền thống này vẫn đang phát triển mạnh mẽ cho đến ngày nay. Trong quá trình đó, đã có nhiều cột mốc đáng chú ý. Vào năm 1996, Seiko giới thiệu một cột mốc quan trọng: mẫu SKX007, được xem là sự thay thế cho mẫu Seiko 7002 từ những năm 1960. Đây là một chiếc đồng hồ lặn cơ khí tuyệt vời, đạt tiêu chuẩn ISO, làm được mọi thứ bạn cần với mức giá phải chăng.

Với kích thước rộng rãi 42,5mm, vỏ thép không gỉ của SKX007 khá dày và nặng, nhưng không quá mức. Mặt đồng hồ có những đặc điểm chung của hầu hết đồng hồ lặn, nhưng vẫn mang những nét thiết kế riêng biệt. Ô hiển thị ngày và thứ được tích hợp khéo léo vào các vạch giờ phát sáng, với các vạch 6 giờ và 9 giờ có hình dạng giống dấu gạch ngang kèm một phần nhô ra nhỏ. Khi kim đồng hồ chỉ đúng vào những giờ này, phần nhô ra trên kim sẽ thẳng hàng hoàn hảo với phần nhô ra trên vạch giờ. SKX007 là một sản phẩm xuất sắc của Seiko về tính năng, độ bền và sự linh hoạt, và  Seiko vẫn chưa ngừng cải tiến kể từ đó.

2. IWC Fliegerchronograph ref. 3705

Khi nhắc đến những chiếc đồng hồ biểu tượng trong quá khứ, IWC có thể không phải là cái tên đầu tiên bạn nghĩ tới, nhưng mẫu 3705 lại là một trong những sản phẩm được săn đón và đánh giá cao nhất của thương hiệu này. Được sản xuất từ năm 1994 đến 1998, số lượng của nó rất hạn chế, với ước tính dưới 2.000 chiếc từng được làm ra. Dù không phải là chiếc đồng hồ gốm đầu tiên của IWC (vì họ đã thử nghiệm với chất liệu này từ giữa thập niên 80), 3705 lại là mẫu chronograph cơ học toàn bộ bằng gốm đầu tiên của hãng.

Vỏ đồng hồ làm từ gốm công nghiệp zirconium oxide có nhiều ưu điểm: không gây dị ứng, cực kỳ bền bỉ, và nhờ kỹ thuật sản xuất của IWC, gần như không thể bị xước. Vì thế, những chiếc 3705 từ thập niên 90 đến nay vẫn trông như mới, đẹp mê hồn. Mặt số sử dụng chất phát quang tritium, theo thời gian tạo ra một lớp patina (vẻ cũ kỹ tự nhiên) rất cuốn hút. Bộ máy bên trong 3705 là phiên bản cải tiến của Valjoux 7750, đặt nền móng cho những sáng tạo sau này của IWC. Với độ hiếm của nó, việc tìm mua một chiếc ngày nay là một thử thách thú vị

3. Omega Seamaster 300M ref. 25418000

Hỏi bất kỳ fan nào của James Bond về bộ phim yêu thích từ thập niên 90, nhiều người sẽ chọn Goldeneye. Chiếc đồng hồ đóng vai trò “trợ thủ” bên cạnh Pierce Brosnan trong phim chính là Omega Seamaster 300M. Ra mắt vào năm 1995 trong một mối quan hệ hợp tác mới, đây là lần đầu tiên một chiếc Omega xuất hiện trên cổ tay của siêu điệp viên Anh, và nó đã chiếm trọn trí tưởng tượng của khán giả qua nhiều thập kỷ sau đó—mọi James Bond sau này đều đeo Omega. Điều đặc biệt là đây là phiên bản chạy bằng quartz (thạch anh), với các tính năng như ô lịch ngày, chỉ báo pin yếu và tuổi thọ pin lên đến 42 tháng.

Đồng hồ này mang phong cách điển hình của dòng Seamaster: chống nước ở độ sâu 300m, có van thoát khí heli, và mặt số với họa tiết sóng đặc trưng. Tiếc là nó không có tia laser hay chất nổ như trong phim! Các nhà sưu tầm rất yêu thích mẫu này, và nhiều người cho rằng cả phiên bản quartz lẫn phiên bản tự động sau đó là những chiếc Seamaster 300M đẹp nhất từng được sản xuất. Chúng mỏng hơn, tinh tế hơn, với những chi tiết nhẹ nhàng như van thoát khí heli nhỏ hơn và mặt số khắc máy. Nói một cách đơn giản, thế hệ Seamaster 300M này là một trong những chiếc đồng hồ thể thao “ngầu” nhất thập niên 90.

4. Patek Philippe Aquanaut 5060

Vào giữa những năm 90, dòng đồng hồ Nautilus của Patek Philippe đã gần 20 năm tuổi. Đây là một chiếc đồng hồ thể thao mà phần lớn giới trẻ - đối tượng mà Patek Philippe muốn thu hút - khó có thể sở hữu. Vì vậy, vào năm 1997, hãng đã ra mắt Aquanaut. Chiếc đồng hồ này không được thiết kế bởi huyền thoại Gerald Genta, nhưng rõ ràng chịu ảnh hưởng lớn từ phong cách của ông. Nó giữ dáng porthole đặc trưng của Nautilus, nhưng được kết hợp với vỏ thép không gỉ có càng nối dây (lug) truyền thống hơn.

Sự phá cách tiếp tục với việc đồng hồ được trang bị dây đeo cao su - lần đầu tiên của Patek Philippe, theo xu hướng bắt đầu từ thập kỷ trước. Họa tiết trên dây đeo khéo léo đồng bộ với mặt số kiểu “lựu đạn” (grenade dial), vốn đã trở thành đặc trưng nổi tiếng của Aquanaut. Với số lượng cực kỳ hiếm, chỉ 1.000 chiếc Aquanaut 5060 được sản xuất, khiến nó trở thành một món hàng độc đáo.

5. A. Lange & Söhne Datograph

Ra mắt năm 1999, chỉ 5 năm sau khi A. Lange & Söhne giới thiệu bộ sưu tập đầu tiên, Datograph (kết hợp giữa "date" - ngày và "chronograph" - đồng hồ bấm giờ) là một trong những chiếc đồng hồ bấm giờ tiên phong của thập niên 90. Được phát triển nội bộ, đây là một trong những đồng hồ bấm giờ cơ học đầu tiên ra đời sau khủng hoảng đồng hồ quartz. Nó nổi tiếng nhờ kỹ thuật chế tác bộ máy tuyệt vời, hoàn thiện tinh xảo, cùng thiết kế mặt số và vỏ độc đáo, khác biệt.

Với kích thước 39mm, Datograph có kích cỡ lý tưởng - không quá lớn cũng không quá nhỏ. Bộ máy L951.1 gồm 405 chi tiết, khi nhìn qua lớp kính sapphire ở mặt sau, mang đến chiều sâu và cảm giác 3D ấn tượng. Năm 2007, chính Philippe Dufour - một bậc thầy chế tác đồng hồ - đã ca ngợi Datograph là “bộ máy chronograph tuyệt vời nhất từng được tạo ra”. Tôi nghĩ điều đó đã nói lên tất cả.

6. Franck Muller Cintrée Curvex

Một trong những thương hiệu đồng hồ thành công nhất, gây bão giới đồng hồ trong thập niên 90, chính là Franck Muller. Thành lập năm 1991 bởi Franck Muller và cộng sự Vartan Sirmakes, công ty mới này kết hợp kinh nghiệm dày dặn của Muller trong chế tác đồng hồ đỉnh cao cùng tài năng của Sirmakes trong việc tạo ra vỏ đồng hồ và trang sức cao cấp. Kết quả là Cintrée Curvex ra đời năm 1992 - chiếc đồng hồ hình thùng rượu (tonneau) giờ đây đã trở thành biểu tượng gắn liền với thương hiệu.

Những chiếc đồng hồ đầu tiên đã đặt nền móng cho thiết kế mặt số mang tính biểu tượng ngày nay, nổi bật với các chữ số Ả Rập cỡ lớn - điểm đặc trưng mà Franck Muller liên tục sáng tạo qua năm tháng. Người ta chưa nói đủ về những chiếc đồng hồ này, dù tay nghề của Muller thời bấy giờ được đánh giá rất cao. Ví dụ, mẫu Ref 2852AL bằng vàng trắng trong hình, với bộ máy cơ lên dây tay có chức năng báo thức (alarm complication). Ngày nay, những chiếc như thế này rất được săn đón, và khi ra mắt, chúng xứng đáng với dòng chữ “Master of Complications” (Bậc thầy của các chức năng phức tạp) khắc ở mặt sau.

7. Audemars Piguet Royal Oak Offshore

Vào những năm 90, Audemars Piguet (AP) đang băn khoăn không biết nên phát triển theo hướng nào, khi kỷ niệm 20 năm của dòng Royal Oak đang đến gần. Chiếc đồng hồ Royal Oak đã mang lại thành công lớn cho AP, nhưng thương hiệu này đã đến lúc cần một sự thay đổi mạnh mẽ. Lúc đó, có một xu hướng mới xuất hiện: phụ nữ bắt đầu đeo đồng hồ “đàn ông”, khiến AP cần một mẫu đồng hồ trong bộ sưu tập của mình mang phong cách nam tính và táo bạo hơn. Royal Oak Offshore ra đời như giải pháp – một chiếc đồng hồ “chuẩn đàn ông”. Được thiết kế bởi Emmanuel Gueit, mẫu này nhắm đến đối tượng khách hàng nam giới, trẻ trung, muốn sở hữu một chiếc đồng hồ chắc chắn, chống nước tốt và tất nhiên, lớn hơn nhiều so với trước đây. Khi ra mắt, nó nhận được phản hồi trái chiều. Gérald Genta, nhà thiết kế của Royal Oak, công khai bày tỏ sự không hài lòng với thiết kế Offshore, nhưng dù vậy, AP vẫn quyết định tung sản phẩm này ra thị trường vào năm 1993.

Royal Oak Offshore vẫn giữ những đặc trưng của dòng Royal Oak như viền bát giác, vỏ liền mạch và mặt số petite tapisserie, nhưng với kích thước thay đổi đáng kể. Đồng hồ giờ đây dày gần 16mm, đường kính vỏ 42mm, được đặt biệt danh là “The Beast” (Con Quái Vật) – và cái tên này rất xứng đáng. Dù có kích thước đồ sộ, Offshore lại trở thành mốt khi nhu cầu về đồng hồ lớn tăng cao, bất chấp những lý do ban đầu gây tranh cãi khi nó ra đời.

8. Panerai Luminor (Panerai Luminor 5218-201A)

Năm 1993 là một cột mốc quan trọng với Panerai. Dù có lịch sử hơn 160 năm, bạn có thể bất ngờ khi biết rằng chiếc đồng hồ đầu tiên của Panerai chỉ thực sự ra mắt công chúng vào năm 1993. Trước đó, từ những năm 1930, thương hiệu này đã hợp tác với quân đội Ý, nhưng phải đến 6 thập kỷ sau, họ mới bắt đầu sản xuất đồng hồ cho thị trường dân sự. Mẫu đồng hồ đầu tiên được tung ra chính là Luminor – thiết kế dễ nhận ra nhất của họ sau này. Phiên bản 5218-201A được sản xuất với số lượng 677 chiếc, lấy cảm hứng mạnh mẽ từ những chiếc đồng hồ từng cung cấp cho quân đội.

Nói “lấy cảm hứng mạnh mẽ” có lẽ còn nhẹ nhàng, vì những chiếc đồng hồ này gần như giống hệt phiên bản quân sự. Đường kính 44mm, mặt số đen mờ siêu dễ đọc với cấu trúc sandwich, cùng thiết bị bảo vệ núm điều chỉnh đặc trưng đảm bảo khả năng chống nước đến 300 mét. Thiết kế hình cushion truyền thống vẫn được giữ, nhưng được tinh chỉnh nhẹ từ các mẫu thử ban đầu. Ngay sau khi ra mắt, đồng hồ cỡ lớn trở nên phổ biến, đặc biệt khi tài tử Sly Stallone công khai yêu thích thương hiệu này. Panerai thậm chí còn tái sản xuất 212 chiếc từ mẫu thử đầu tiên và phát hành dưới dạng phiên bản đặc biệt dành riêng cho Stallone. Dù xu hướng đồng hồ lớn gần đây có phần giảm nhiệt, những chiếc Luminor nguyên bản vẫn ghi dấu trong lịch sử và mãi là một phần quan trọng của nó.

9. Rolex Daytona Zenith 16520

Nếu bạn đã quen với thế giới đồng hồ Daytona cổ điển, bạn sẽ thấy nó khá phức tạp, đặc biệt khi gần cuối thế kỷ 20. Có rất nhiều phiên bản trong giai đoạn này, và đáng chú ý là nhiều mẫu thuộc dòng 16520. Dù phiên bản thép không gỉ 16520 ra mắt từ năm 1988, nó vẫn xứng đáng nằm trong danh sách này. Lý do là nó thống trị thập niên 90, với việc sản xuất kết thúc vào năm 2000. Trong khoảng thời gian đó, có khoảng 8 phiên bản khác nhau, mỗi phiên bản có sự khác biệt tinh tế. Phần lớn thay đổi nằm ở mặt số, như chữ “DAYTONA” có hoặc không có chân chữ, số 6 ngược trên mặt số phụ, kiểu chữ và vị trí khác nhau, hay sự chuyển đổi từ chất phát quang tritium sang luminova. Thậm chí còn có những phiên bản mặt số sứ cực hiếm, được định giá cao nhất trong dòng 16520.

Chiếc đồng hồ này được sản xuất trong giai đoạn Rolex chưa có bộ máy chronograph riêng, nên họ sử dụng bộ máy Zenith El Primero 400 đã được cải tiến mạnh mẽ. Điều này rất được giới sưu tầm đánh giá cao vì nó là mẫu đồng hồ cuối cùng của Rolex dùng bộ máy từ bên ngoài. Có thể nói, Rolex Zenith 16520 đang bị đánh giá thấp và ít được chú ý nhất trong số các dòng Daytona, nhưng khi chúng sắp đạt đến vị thế “cổ điển thực thụ”, với xu hướng thị trường Daytona cổ trong thập kỷ qua, chúng ta có thể sắp chứng kiến một giai đoạn thú vị (và đắt đỏ) cho những chiếc đồng hồ này.

10. Urwerk UR-101 (1997)

Urwerk là thương hiệu luôn gắn liền với thiết kế tương lai, đến mức bạn có thể lầm tưởng họ chỉ mới xuất hiện trong 5-6 năm gần đây. Ngôn ngữ thiết kế táo bạo và độc đáo của họ luôn đi trước thời đại, và thực tế là họ đã làm điều đó gần 3 thập kỷ. Ra mắt vào năm 1997, UR-101 là chiếc đồng hồ đầu tiên của thương hiệu. Ngày nay, đồng hồ Urwerk thường được so sánh với UFO hay vật thể ngoài hành tinh, và điều này đã đúng ngay từ chiếc UR-101, với vẻ ngoài giống một chú robot nhỏ trong phim kinh điển thập niên 80 “Batteries Not Included”.

Thực tế, thiết kế vỏ tròn độc đáo của UR-101 lấy cảm hứng từ vệ tinh Sputnik của Liên Xô, một phong cách vẫn được giữ trong dòng UR-102 Reloaded ngày nay. UR-101 là mẫu đồng hồ quan trọng của thập niên 90, vì nó đại diện cho những thiết kế táo bạo và thú vị bắt đầu được một nhóm khách hàng nhất định chấp nhận. Dù hiếm, nó vẫn truyền cảm hứng cho Urwerk phát triển những ý tưởng độc đáo hơn, nổi bật trong thế giới đồng hồ .

Xem thêm:

• Đi biển đầy phong cách với top 15 mẫu đồng hồ lặn đẹp nhất của Duy Anh Watch
• Top đồng hồ nữ làm quà tặng cho ngày phụ nữ 8/3
• Đồng hồ mang phong cách vintage: “Cũ mà không cũ”
• Năm 2017: Đánh dấu sự trở lại của phong cách retro trên đồng hồ đeo tay
• Sự trở lại của đồng hồ phong cách retro